
2017 – 2025 in grote lijnen
Overzicht
Dit overzichtsartikel bevat de hoogtepunten van de ontwikkelingen in het toezicht op het funderend onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs in de periode 2017 tot en met 2025. Deze periode stond in het teken van bestuursgericht toezicht.1
2025
Ontwikkelingen in het toezicht op het funderend onderwijs
- Kamerbrief met een beleidsmatige weging van scenario’s om het scholentoezicht door de Inspectie van het Onderwijs uit te breiden.
- Geconcludeerd wordt dat de uitbreiding met jaarlijks 350 extra onaangekondigde schoolbezoeken en een periodiciteit van 6 tot 8 jaar vanaf 2028 wordt ingevoerd.
Digitale veiligheid in het funderend onderwijs
- Verkenning naar de mogelijkheden van toezicht op digitale weerbaarheid en veiligheid door de Inspectie van het Onderwijs.
Wetsvoorstel Wet concretisering ononderbroken ontwikkelingsproces en stelsel van kwaliteitszorg
- Het wetsvoorstel concentreert zich op 2 deugdelijkheidseisen: de eisen ten aanzien van (1) een ononderbroken ontwikkelingsproces en (2) het stelsel van kwaliteitszorg.
2024
Voortgang versterking toezicht in het funderend onderwijs 2024
- Voortgangsrapportage van de versterking van het toezicht door de Inspectie van het Onderwijs.
- Het ministerie werkt aan de concretisering van een aantal deugdelijkheidseisen rondom onderwijskwaliteit.
- Met het wetsvoorstel waarin eisen worden gesteld aan de kwaliteit van schoolbesturen en het intern toezicht krijgt de inspectie meer mogelijkheden voor toezicht en handhaving.
Voorstel van wet verbetering aansluiting beroepsonderwijs-arbeidsmarkt
- Wetsvoorstel om het middelbaar beroepsonderwijs beter te laten aansluiten op de dynamische arbeidsmarkt en de behoefte aan flexibiliteit in het onderwijs.
- Het wetsvoorstel biedt meer flexibiliteit aan mbo-instellingen om het onderwijs af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt en de individuele studenten.
Stimuleren van kwaliteitsverbetering
- Maatregelen om het stimulerend toezicht door de Inspectie van het Onderwijs te versterken.
- Nieuwe en verbeterde interventies voor meer nabijheid, vaker contact, meer kennis delen en evidence-informed werken als de norm.
2023
Wetsvoorstel Wet op de rijksinspecties
- Afgesproken in het coalitieakkoord van 2021 en voorzien voor 2026.
- Gericht op de wettelijke verankering van de waarborgen voor de onafhankelijke taakuitoefening en werkwijze van de rijksinspecties.
Afschaffen predicaat Excellente scholen
- Aangenomen motie die oproept om het predicaat Excellente scholen en de waardering Goed af te schaffen. Per 1 augustus 2023 worden deze op schoolniveau afgeschaft.
- Waardering Goed binnen de standaarden en bij besturen wijzigt niet.
- Voor het middelbaar beroepsonderwijs blijft de waardering Goed op opleidings- en instellingsniveau in het onderzoekskader.
2022
Samen voor beter onderwijs, duidelijk over kwaliteit
- Kamerbrief met plannen voor het toezicht in het funderend onderwijs en de onderwijskwaliteit.
- Plannen gericht op de noodzaak om vanuit de overheid duidelijke eisen te stellen aan het onderwijs, manieren om meer zicht te krijgen op het onderwijs in de klas, het instellen van een beroepsprofiel voor bestuurders en maatregelen om te komen tot een vlotter en daadkrachtiger sanctietraject.
Evaluatie Initiatiefwet Bisschop c.s.
- Onderzoek naar hoe de wijzigingen in de Wet op het onderwijstoezicht invloed hebben gehad op de toezichtpraktijk.
- In het onderzoek wordt onder meer geconcludeerd dat in lijn met de wet er sprake is van onderscheid tussen de controlerende en stimulerende taak, waarbij het schoolplan gebruikt wordt in het kader van de stimulerende taak.
Essentie van extern toezicht
- Advies over hoe extern toezicht de kwaliteit van onderwijs het beste kan borgen.
- Het advies is om de beoordelende taak prioriteit te geven en om dat vast te leggen in de wet, inclusief het vaker uitvoeren van kwaliteitsonderzoeken.
2020
Effectstudie van het vernieuwde onderwijstoezicht
- Evaluatie waarin het effect van de vernieuwingen in het toezicht op de kwaliteit van het onderwijs is onderzocht. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat de effecten nog niet vast te stellen zijn.
- Aanbevelingen zijn het herijken van de beleidstheorie, duidelijker te zijn over het doel van inspectiebezoeken en onderzoekskaders, de toezichtambities realistisch te houden en toezicht af te stemmen op daar waar dat de meeste toegevoegde waarde kan bieden.
Kenmerken en voorbeeldfunctie van Excellente scholen
- Onderzoek naar kenmerken van Excellente scholen en de voorbeeldfunctie van deze scholen.
- Het onderzoek laat zien dat Excellente scholen door de Inspectie van het Onderwijs hoger worden beoordeeld, een coherente aanpak hebben en zich vaker profileren als voorbeeldschool.
Evaluatie vernieuwd toezicht
- Tweede voortgangsrapportage over het vernieuwde toezicht.
- In de rapportage wordt geconcludeerd dat besturen en scholen zich moeten verbeteren en dat het nog te vroeg is om de effecten van het vernieuwde toezicht vast te stellen.
2019
Een jaar vernieuwd toezicht
- Eerste voortgangsrapportage over het vernieuwde toezicht.
- In de rapportage wordt geconcludeerd dat de onderzoeken goed worden gewaardeerd en dat in 20% van de gevallen de kwaliteitszorg niet op orde was en moest verbeteren.
2017-2021
Onderzoekskaders 2017 en de wijzigingen in 2021
- Vernieuwde onderzoekskaders 2017 en 2021.
2017
Naar vernieuwd toezicht, op weg naar 1 augustus 2017
- Rapportage van de pilots en raadplegingen uitgevoerd met als doel om praktijkervaring op te doen, en om het veld te laten wennen aan de nieuwe manier van toezicht. Op basis van de resultaten is het vernieuwde toezicht bijgesteld.
- In de rapportage wordt geconcludeerd dat ook besturen en scholen positief zijn.
Gewijzigde Wet op het onderwijstoezicht van kracht
- Onderscheid tussen de controlerende en stimulerende taak werd explicieter opgenomen in de wet. Kwaliteitsaspecten werden uit de wet geschrapt en werden verplichte onderdelen van het schoolplan.
- De wet voorziet in de versterking van de positie van scholen ten opzichte van de Inspectie van het Onderwijs en regelde de vaststelling van de onderzoekskaders door de minister op voordracht van de inspectie.
1 Jaren waarin geen relevante ontwikkelingen voor het toezicht plaatsvonden, zijn niet in dit overzicht opgenomen.