2023 | Wetsvoorstel Wet op de rijksinspecties

De Inspectieraad pleitte in de afgelopen jaren voor een wettelijke verankering van de waarborgen voor de onafhankelijke taakuitoefening en werkwijze van de rijksinspecties. In het coalitieakkoord van 15 december 2021 is afgesproken dat het kabinet hiertoe een voorstel zal uitwerken.

Advies Inspectieraad

In een brief van juni 2022, gericht aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), adviseerde de Inspectieraad over wat er moet worden opgenomen in de Wet op de rijksinspecties.¹ Over de organisatorische positionering van rijksinspecties schrijft de Inspectieraad dat het ‘…– met de wettelijke waarborgen - mogelijk en in het licht van de gemeenschappelijke opgaven van de rijksdienst wenselijk is dat de rijksinspecties organisatorisch deel blijven uitmaken van de departementale organisatie. […] Dat vergt uiteraard erkenning en respect voor elkaars rol en positie, goede samenwerkingsafspraken en de cultuur en het gedrag die daarbij passen, nadrukkelijk ook van de rijksinspecties.’²

Wetstraject en vervolgstappen

In september 2022 gaf het kabinet aan dat het de intentie is om het wetsvoorstel in december 2023 aan de Raad van State aan te kunnen bieden. In juni 2023 kwam de wet aan de orde in de Tweede Kamer in een overleg over de initiatiefnota, met voorstellen ter versterking van de onafhankelijkheid van rijksinspecties.³ Voorafgaand aan dit overleg gaf de Inspectieraad de wetgever (kabinet en parlement) in de brief van 12 mei 2023 4 aandachtspunten mee die, naast de eerder gegeven adviezen, belangrijk zijn voor het wetstraject.⁴

In het begin van 2025 vond de internetconsultatie van het conceptwetsvoorstel plaats. Naar aanleiding van de uitkomsten van de internetconsultatie, uitvoeringstoetsen en de ambtelijke werkgroepen werkt het ministerie van BZK aan een aanpassing van het conceptwetsvoorstel. De volgende stap in het proces is een besluit van de minister van BZK over het aangepaste wetsvoorstel, dat dan wordt ingediend in de onderraden van de ministerraad. Dan volgt naar verwachting bespreking in ministerraad en aanbieding aan de Tweede Kamer.