2024 | Stimuleren van kwaliteitsverbetering
Kamerbrief minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs
In juni 2024 stuurde de minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs een Kamerbrief over de herijking van het stimulerend toezicht door de Inspectie van het Onderwijs. Naar aanleiding van de motie-Van Meenen (D66) uit februari 2023 is de waardering Goed en het predicaat Excellente School op schoolniveau afgeschaft in het funderend onderwijs. Na dit politieke besluit, heeft de inspectie gekeken naar de ontwikkeling van een alternatief stimulerend instrumentarium. In de brief wordt ingegaan op de uitkomsten van de onderzoeken.
Alternatieve invulling Goed en Excellent
Om inzichten op te doen voor de ontwikkeling van een alternatieve invulling van Goed en Excellent, heeft Regioplan in opdracht van de inspectie een evaluatieonderzoek uitgevoerd.1 Daarnaast heeft de inspectie een internationale toezichtscan gedaan naar de werkwijze van andere Europese onderwijsinspecties op het vlak van stimulerend toezicht en oordelen. Het perspectief van het onderwijsveld op mogelijke (verbetering van) stimulerende interventies is eveneens meegenomen.
De resultaten van het evaluatieonderzoek door Regioplan, de input van betrokkenen uit het onderwijsveld en de resultaten van een internationale toezichtscan naar de werkwijze van andere Europese onderwijsinspecties2 zijn meegenomen in het rapport Versterking stimulerend toezicht.3 Het rapport beschrijft maatregelen om het stimulerend toezicht door de inspectie te versterken. In totaal zijn er 6 nieuwe en 3 verbeterde interventies ontwikkeld. De gemene deler van het pakket aan maatregelen is: meer nabijheid en vaker contact, meer kennis delen en zo evidence-informed werken in het onderwijs de norm maken.
Nieuwe interventies
De inspectie wil nabelcontact met scholen, instellingen en besturen standaard onderdeel laten zijn van elk onderzoekstraject, ook wanneer een school of opleiding voldoende is.
De inspectie ontwikkelt in samenwerking met het veld en de wetenschap een jaarlijkse kennis- en communicatieagenda waarin prioritaire thema’s aandacht krijgen.
De inspectie wil onderzoek doen bij meerdere besturen, samenwerkingsverbanden en scholen/opleidingen tegelijkertijd in één regio.
De inspectie gaat standaard schriftelijk feedback geven aan scholen en opleidingen die deel uitmaken van een themaonderzoek.
De inspectie verkent met het veld op welke wijze betrokkenheid van een eigen docent van de school/opleiding bij het inspectieonderzoek interessant en haalbaar is.
De inspectie onderzoekt of zij rapporten kan verrijken met benchmarkinformatie zodat scholen/opleidingen meer inzicht hebben in hoe zij het ten opzichte van vergelijkbare scholen/opleidingen doen en daarvan kunnen leren.
Verbeterde interventies
De stimulerende aspecten van het toezicht krijgen extra aandacht bij de professionalisering van inspecteurs.
Het stimulerende karakter van inspectierapporten wordt onder de loep genomen, waarbij het onderscheid tussen naleving en stimuleren duidelijk blijft. Een herstelopdracht blijft een herstelopdracht en zal een herkenbaar onderdeel van het rapport blijven.
Op stelselniveau zal de inspectie vaker communiceren over goede voorbeelden via webinars, podcast, brochures en sociale media: de insteek is niet dat de inspectie zegt hoe het moet, maar dat scholen en opleidingen zelf laten zien hoe het ook kan.
In 2025 is een start gemaakt met invoering van de verbeterde interventies. De nieuwe interventies worden meegenomen in de implementatie van het nieuwe onderzoekskader dat vanaf augustus 2027 zal gelden. In dat proces zal ook worden afgewogen of en hoe de maatregelen goed passen binnen het gehele kader.
1 Bijman, D., Otto, I., van der Kamp, E., Ehren, M., Lubberman, J., van der Wel J. & Noll, K. (2023). Evaluatieonderzoek stimulerend toezicht.
2 Inspectie van het Onderwijs (2024). Internationale toezichtscan stimulerend toezicht en oordelen.
3 Inspectie van het Onderwijs (2024). Versterking stimulerend toezicht: Herijking stimulerend toezicht.