Hoe ziet het toezicht er straks uit?

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Vanaf augustus 2017 vernieuwt de inspectie het toezicht op besturen en scholen/opleidingen. Eigen verantwoordelijkheid van besturen en scholen voor de onderwijskwaliteit en hun ambities vormen het uitgangspunt voor het vernieuwde onderwijstoezicht. Op die manier blijft het toezicht aansluiten bij de ontwikkelingen in de samenleving en in het onderwijs.

Deze video vertelt in viereneenhalve minuut hoe de inspectie vanaf augustus 2017 toezicht houdt op het onderwijs.

(Er verschijnen verschillende foto's van scholieren en een foto van drie volwassenen die elkaar glimlachend aankijken. Beeldtitel: Het onderwijs en de inspectie. Voice-over:)

INLEIDENDE MUZIEK

VOICE-OVER: Ieder kind heeft recht op goed onderwijs.
Daarom staat ook in de wet waar het onderwijs ten minste aan moet voldoen.
Leraren, schoolleiders en schoolbestuurders werken elke dag erg hard om leerlingen goed onderwijs te geven.
LUKE JACOBS: Ik vind humor heel belangrijk bij een leraar goed uitleggen en ook nog wel serieus zijn.
JEMAL KAPOEN: Ja, het is altijd heel fijn als iemand je helpt als je iets niet snapt.
DESIRÉE TREURE: Niet opgeven als kinderen het niet snappen.
Zo van: pfff, snap je het nou nog niet?
VOICE-OVER: Daardoor is het Nederlands onderwijs gevarieerd en van een hoog niveau.
De Inspectie van het Onderwijs waarborgt dat scholen ten minste onderwijs bieden dat voldoet aan de basiskwaliteit.

(Een jongeman schudt een reageerbuisje heen en weer.)

BIBI VAN LEEUWEN: Ik ben er vooral heel erg voor de kinderen.
Ik vind het belangrijk dat ze het ook fijn hebben en dat ze op een fijne manier in een fijne omgeving kunnen leren wat ze moeten leren.
ESTHER VAN LOOIJENGOED: Onderwijs is voor mij zo belangrijk omdat het gewoon de toekomst van kinderen bepaalt.
BEREND BUDDINGH': Goed onderwijs begint op de school natuurlijk en ik denk dat heel belangrijk bij goed onderwijs is dat leerlingen zich thuis voelen op de school.
ELINE GERATS: Ik zie dat mijn werk effect heeft.
Bijvoorbeeld bij scholen die een aantal verbeterstappen moeten ondernemen en waarmee we hebben afgesproken: nou, dat gaan we wat intensiever volgen en we gaan jullie intensiever helpen om die stappen te zetten.
En dat ze dan na een traject, dat ze daar dan ook daadwerkelijk veel beter uit komen.
VOICE-OVER: En de inspectie stimuleert besturen en scholen om te blijven werken aan nog beter onderwijs.
BUDDINGH': Dat is niet iets om bang voor te zijn maar dat kan ook heel inspirerend zijn.
Dat is een blik van buiten, een blik met kennis van buiten en, ja, dan kan je ook weer verder komen als school.
VOICE-OVER: Ten minste eens per vier jaar komt de Onderwijsinspectie op iedere school.
Bovendien worden jaarlijks op afstand de gegevens geanalyseerd van elke school om te zien of er risico's zijn.
En één keer per vier jaar doet de inspectie uitgebreid onderzoek bij ieder bestuur en zijn scholen.
Dit vierjaarlijkse onderzoek begint bij het schoolbestuur want voor het onderwijs is uiteindelijk het bestuur verantwoordelijk.
Kwaliteit van het onderwijs begint bij de bestuurder omdat wij ervan uitgaan dat besturen verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van het onderwijs.
En daarom zitten we vandaag hier.
Ik denk dat heel belangrijk is dat de bestuurder voortaan als eerste aangesproken wordt.
Van een bestuurder mag verwacht worden dat hij weet wat er in zijn scholen gebeurt.
Dus ook logisch dat die als eerste wordt aangesproken op wat de kwaliteitszorg is wat de school ambieert, wat de ambities van de school zijn.
VOICE-OVER: En de inspecteur bezoekt scholen en kijkt in de klas.
Wat gaat er goed? Wat kan er beter? En wat moet beter?
Wat wil de school zelf bereiken? En hoe doen ze dat?
Het gesprek met de inspectie is altijd, vind ik, heel inspirerend.
Het gaat gewoon over de dingen waar het over moet gaan.
Gebeurt dat vaak bij jou dat je al eerder klaar bent?
Ja, en dan ga ik gewoon kijken wat ik voor huiswerk heb en dan ga ik dat erbij pakken.
GERATS: Je loopt door de gangen, je komt in de aula je spreekt met leerlingen, met docenten.
En de manier waarop ze praten over de school de loyaliteit die ze voelen voor de school, voor hun docenten de betrokkenheid die docenten tentoonspreiden voor hun leerlingen ja, dat zegt heel veel over het leer- en leefklimaat.
VAN LEEUWEN: Continue working. If you have any questions, you can ask me, okay?
VAN LEEUWEN: Als docent zelf ben je vooral bezig met zorgen dat je eigen lessen heel goed verlopen, en als dan de inspecteur komt dan zie je wel van: o ja, daar letten ze op, daar kijken ze naar.
Ook daarna, als ze even vraagt van: Goh, waarom heb je dit gedaan?
En wat wilde je ze hiermee leren?
Dan denk je ook weer even na over je lessen, dus dat is op zich ook heel goed dat je achteraf nog even terugkijkt van: wat wilde ik hier eigenlijk mee?
VOICE-OVER: Daarnaast volgt de inspectie voortdurend de ontwikkelingen in het hele onderwijs. Hoe staat het onderwijs in Nederland ervoor?
Van basisschool tot universiteit.
Hoe het met het taalonderwijs gaat bijvoorbeeld.
Of met gelijke kansen voor ieder kind.
Of zijn er knelpunten waar veel scholen of opleidingen mee te maken hebben?
En zijn er scholen die daar slimme oplossingen voor hebben bedacht?
Met die informatie kunnen alle betrokkenen aan de slag beleidsmakers, besturen, schoolleiders, leraren om het onderwijs in Nederland nog beter te maken voor iedere leerling.

(Luke Jacobs:)

LUKE: Omdat ik zo veel van leren eigenlijk hou lijkt het me leuk om later ook zelf les te gaan geven want dan kan ik andere mensen helpen om te leren.
Hallo, school is geweldig.

(Aldus een meisje. Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Inspectie van het Onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Beeldtekst: met dank aan: OBS de Graswinkel, Weert, Schoonhovens College, SintLucas, Eindhoven. Dit is een productie van de Inspectie van het Onderwijs. Copyright 2017.)

AFSLUITENDE MUZIEK

Deze video vertelt in één minuut hoe de inspectie vanaf augustus 2017 toezicht houdt op het onderwijs.

(Naast een foto van scholieren staat de beeldtitel: Het onderwijs en de inspectie in één minuut. Voice-over:)

INLEIDENDE MUZIEK

VOICE-OVER: Ieder kind heeft recht op goed onderwijs.
Daarom staat ook in de wet waar het onderwijs ten minste aan moet voldoen.
Leraren, schoolleiders en schoolbestuurders werken elke dag erg hard om leerlingen goed onderwijs te geven.
Daardoor is het Nederlands onderwijs gevarieerd en van een hoog niveau.
De Inspectie van het Onderwijs waarborgt dat scholen ten minste onderwijs bieden dat voldoet aan de basiskwaliteit.
En de inspectie stimuleert besturen en scholen om te blijven werken aan nog beter onderwijs.
Bij een onderzoek praten inspecteurs allereerst met het schoolbestuur want voor het onderwijs is uiteindelijk het bestuur verantwoordelijk.
En de inspecteur bezoekt scholen en kijkt in de klas.
Wat gaat er goed? Wat kan er beter? En wat moet beter?
Wat wil de school zelf bereiken? En hoe doen ze dat?
Daarnaast volgt de inspectie voortdurend de ontwikkelingen in het hele onderwijs.
Hoe staat het onderwijs in Nederland ervoor?
Van basisschool tot universiteit.
Met die informatie kunnen alle betrokkenen aan de slag beleidsmakers, besturen, schoolleiders, leraren om het onderwijs in Nederland nog beter te maken voor iedere leerling.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Inspectie van het Onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Beeldtekst: met dank aan: OBS de Graswinkel, Weert, Schoonhovens College, SintLucas, Eindhoven. Dit is een productie van de Inspectie van het Onderwijs. Copyright 2017.)

AFSLUITENDE MUZIEK

Video Vierjaarlijks onderzoek besturen en scholen primair, speciaal en voortgezet onderwijs

Hoe verloopt het vierjaarlijks onderzoek bij besturen en scholen? U ziet het in deze video.

(Verschillende foto's van kinderen in de schoolbanken. Beeldtitel: Het vierjaarlijkse onderzoek bij besturen en scholen in het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs. Voice-over:)

VREDIGE MUZIEK

VOICE-OVER: De onderwijsinspectie komt ten minste elke vier jaar op iedere school.

Bovendien worden jaarlijks op afstand de gegevens geanalyseerd van elke school om te zien of er risico's zijn.

En één keer per vier jaar doet de inspectie uitgebreid onderzoek bij ieder bestuur en z'n scholen.

Wat gaat er goed, wat kan er beter en wat moet beter?

Dit vierjaarlijkse onderzoek begint bij het bestuur.

(Een)

VROUW: Kwaliteit van het onderwijs, daar bent u, vinden wij als bestuurder eindverantwoordelijk voor.

En dat betekent dan ook dat al ons onderzoek begint bij het onderzoek naar de bestuurlijke kwaliteitszorg.

En daarom zitten we vandaag hier.

(Naast een foto van een meisje dat op een laptop werkt, verschijnt de tekst: Wat onderzoekt de inspectie? Inspecteur Eline Gerats:)

RUSTIGE MUZIEK

ELINE GERATS: Bestuurlijke kwaliteitszorg aan de ene kant en aan de andere kant onderzoeken wij de onderwijskwaliteit op schoolniveau.

En daar kunnen we eigenlijk een onderscheid in twee categorieën in maken: het onderzoek naar de basiskwaliteit van het onderwijs, wij noemen dat risicogericht onderzoek en het onderzoek naar de overige aspecten van onderwijs, onderwijskwaliteit.

En die overige aspecten dat zijn de ambities die jullie als besturen formuleren vanuit jullie onderwijskundige visie op 'wat is goed onderwijs'.

Dus het gaat erom wat we moeten doen, maar het gaat er ook om wat we zelf willen doen, wat onze eigen ambities zijn.

GERATS: Zeker. Dat onderscheid maken wij heel duidelijk.

En datgene wat moet, die basiskwaliteit, die zit verankerd in de wet.

Dan gaat het om deugdelijkheidseisen.

En daarop zien we toe, dat die basiskwaliteit gewaarborgd is.

En als het moet, passen we ons toezicht daar ook op aan.

En als het nou gaat om die overige aspecten van kwaliteit, dan stimuleren we besturen om daarop ambities te formuleren en om die ook te realiseren.

FRANK DE WIT: Ja, vanuit mijn bestuurlijke rol in het onderwijs is het belangrijk om te weten wat we moeten doen maar het is ook belangrijk dat de inspectie weet wat wij als bestuurders wat ik vanuit mijn school belangrijk vind, en wat onze eigen ambitie is.

En dat gesprek over die eigen ambitie en wat wij zelf willen vanuit het onderwijs dat is voor ons belangrijk.

BEREND BUDDINGH': Het is belangrijk...

dat de bestuurder voortaan als eerste aangesproken wordt.

Van een bestuurder mag verwacht worden dat hij weet wat er in z'n scholen gebeurt, dus ook logisch dat die als eerste wordt aangesproken op wat de kwaliteitszorg is, wat de school ambieert wat de ambities van de school zijn.

En ik denk dan dat het heel goed is dat daar in een tweegesprek of in ieder geval dat dat maatwerk, dat die onderwijsinspectie samen op zoek gaat naar de ambities van die school.

En ja, daar zie ik wel heel erg de voordelen van.

(Aldus Berend Buddingh'. Naast een foto van een jongen die aan een laptop zit, staat de tekst: Waar kijkt de inspectie naar? Gerats:)

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER

Wij verwachten van besturen dat ze goed zicht hebben op de kwaliteit van het onderwijs op hun scholen.

Dat betekent ten eerste zicht op de onderwijsresultaten van alle scholen en afdelingen op de kwaliteit van het onderwijsproces, goede lessen.

Is er voldoende kwaliteitszorg in de scholen aanwezig een onderzoek naar schoolklimaat.

En als laatste onderzoeken we het financieel beheer van besturen.

Vervolgens: heeft het bestuur voldoende sturingskracht om, daar waar nodig te verbeteren en daar waar ze dat zelf willen op grond van hun eigen ambities een stap verder te komen.

(Naast een foto van een jongen die aan het schrijven is, verschijnt de tekst: Hoe ziet het vierjaarlijks onderzoek eruit?)

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER

Eén keer per vier jaar doen wij die expertanalyse bij een bestuur.

Dat betekent dat we alle informatie die we over het bestuur en de scholen hebben, onderzoeken.

Dat doen we tijdens een bureau-onderzoek. En dat betreft het financieel beheer dat betreft informatie over de onderwijsresultaten dat betreft signalen die we wellicht hebben gekregen over de scholen.

Dat zijn ook alle beleidsdocumenten, het strategisch beleidsplan de schoolplannen, zelfevaluaties, noem maar op.

En op grond daarvan kunnen wij bepalen waar zich risico's voordoen en wij kunnen bekijken welke beleidslijnen, welke ambities besturen formuleren, welke thema's voor hen op dat moment belangrijk zijn.

En dan gaan we vervolgens een startgesprek voeren met het bestuur.

En dat startgesprek, dat houdt in dat het bestuur presenteert wat de status van het onderwijs is op alle scholen, hoe zij zicht heeft op het onderwijs, hoe zij stuurt, waar zij ziet wat goed gaat, wat beter moet en welke verbeterplannen er zijn geformuleerd en wat daar al van is bereikt.

En tegelijkertijd proberen wij daarbij aan te sluiten.

En hebben we in dialoog met elkaar, maken we eigenlijk een onderzoeksplan.

Ik denk dat het heel goed is dat de inspectie op een andere manier, als critical friend, de school binnenkomt en op een andere manier naar de school en de schoolresultaten kijkt.

Heel belangrijk natuurlijk, dat die kwaliteitszorg goed in beeld is maar ook dat er gekeken wordt naar de ambities van een school. Die wisselen per school en dan is het natuurlijk mooi dat er naar die verschillende ambities wordt gekeken.

En dat er niet alleen maar op één manier wordt gekeken naar scholen en daarop en dat was altijd heel sterk het gevoel, scholen op afgerekend zouden worden maar juist ook gekeken wordt: wat is de school eigen?

Wat maakt een school nou zo bijzonder en waar zitten de ambities van de school?

En ik denk dat dat echt een hele grote stap vooruit is.

(Naast een foto van een meisje met een koptelefoon op, staat de tekst: Op verzoek: Waardering 'Goed'. Frank de Wit:)

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER

En als wij in het onderwijs nu vinden dat we het goed doen kunnen we je dan ook uitnodigen om op bezoek te komen?

Ja, dat is correct. Als blijkt uit zelfevaluaties van het bestuur dat een bepaalde school of bepaalde afdelingen ambities op overtuigende manier realiseren en ook op overtuigende manier basiskwaliteit realiseren dan kan het bestuur vragen om een onderzoek naar 'goed'.

En wat wij dan eigenlijk doen, is verifiëren of datgene wat in de zelfevaluatie van het bestuur staat, of dat ook klopt of dat waargemaakt wordt.

(Naast een foto van een glimlachend meisje staat de tekst: Onderzoek uitvoeren en terugkoppelen. De Wit:)

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER

Bezoek je dan alle scholen van een bestuur?

Nee, dat is zeker niet de bedoeling.

Een aantal scholen zal risicogericht toezicht betreffen.

En vervolgens hebben we een selectie van scholen waar we die verificatieonderzoeken gaan uitvoeren.

En daarnaast zal er wellicht een enkele school zijn waar we een onderzoek naar 'goed' gaan doen.

Na afloop koppelen we onze bevindingen terug op twee niveaus.

Op het niveau van de school, en daarnaast hebben we een eindgesprek met het bestuur waarin we een oordeel afgeven over de bestuurlijke kwaliteitszorg.

Het werken aan de kwaliteit van het onderwijs dat is eigenlijk ons dagelijks werk. En de docenten en de begeleiding en de schoolleiding, dat vinden we met elkaar superbelangrijk.

Daar werken we dagelijks aan.

Dus het werken aan onderwijskwaliteit, dat doen wij niet voor de inspectie.

Dat doen we omdat we dat zelf belangrijk vinden.

En ik weet ook dat de inspectie dat ook vindt.

BUDDINGH': En waar we naartoe moeten is dat scholen bewust zijn dat ze het vertrouwen krijgen dat ze dat dus niet moeten beschamen. Dat ze daar juist de voordelen van moeten pakken, en op die manier hun eigen ambities kunnen nastreven.

En dat is het beste voor de leerling.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Inspectie van het Onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Beeldtekst: met dank aan: Berend Buddingh', Frank de Wit, leerlingen en medewerkers van het Schoonhovens College. Dit is een productie van de Inspectie van het Onderwijs. Copyright 2016.)

DE VREDIGE MUZIEK SPEELT NOG EVEN VERDER EN EBT DAN WEG

Vierjaarlijks onderzoek besturen en opleidingen middelbaar beroepsonderwijs

Hoe verloopt het vierjaarlijks onderzoek bij besturen en opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs? U ziet het in deze video.
Ondertiteling voor deze video volgt zo snel mogelijk.

Tijdens een inspectiebezoek speelt de leraar een belangrijke rol. Deze video geeft een indruk van zo'n dag.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Inspectie van het Onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Beeldtitel: Leraren en de inspectie. Voice-over:)

RUSTIGE MUZIEK

VOICE-OVER: Tijdens een inspectiebezoek speelt de leraar een belangrijke rol.
De leraar maakt het onderwijs is een bron van informatie voor de inspecteur en kijkt mee tijdens de lesbezoeken.
HANS VAN DEN BERG: Ik weet van leerkrachten dat zij dat heel spannend vinden als de inspectie op bezoek komt.
Het gekke is, dat is andersom ook wel een beetje zo.
Wat voor situatie ga ik daar aantreffen? Hoe zijn de mensen?
En gaandeweg de dag vind ik de dingen terug die ik natuurlijk gezien heb in mijn voorbereiding.
Het belangrijkste en misschien ook wel het spannendste voor mij is wat is het verhaal aan het einde van de dag waarmee ik de school recht doe?
BART KEIJERS: Ik heb het zelf ook ervaren bij scholen dat er toch wel gekeken wordt van: o, er komt inspectie.
En het wordt ook wel gezien als, ja, een beoordeling van je school.
En dan wil je natuurlijk wel het laten zien zoals je het altijd heel goed doet en daar zit wel altijd een bepaalde spanning op.
Goedemorgen allemaal.
VAN DEN BERG: We maken er een goede gewoonte van om de dag te starten met een plenaire bijeenkomst met alle leerkrachten.
Dat doel is een beetje tweeledig.
Enerzijds om een stukje spanning weg te nemen en anderzijds om te vertellen van wat wij nou precies komen doen.
Waar ik heel erg nieuwsgierig naar ben, waar ik heel erg in geïnteresseerd ben is het zicht dat jullie hebben op jullie eigen kwaliteit.
VAN DEN BERG: Bij het onderzoek naar besturen en scholen kijken we naar twee dingen. Wij kijken enerzijds naar de basiskwaliteit simpelweg de vraag: voldoet het bestuur en de school aan alle wettelijke eisen waarnaar gevraagd wordt?
En het tweede is: de overige aspecten van de kwaliteit.
Daarmee bedoelen we ja, welke kleur geeft het bestuur en de school aan het eigen onderwijs?
VROUW: Goedendag. VAN DEN BERG: Goedemorgen.
VAN DEN BERG: De kracht van een inspectiebezoek zit hem in het laten zien van, ik zou bijna zeggen, de business as usual gewoon je ding doen zoals je dat altijd doet op een dag.
Daar gaat straks ook het gesprek over met elkaar om te kijken van: wat gaat goed?
En waar zijn nog ontwikkelpunten met elkaar vast te stellen?

(FLUISTEREND) Mag ik jou wat vragen?
-Ja.
Wat ben je aan het doen?
-Taal.
Ja, maar ik zie dat je daar een tabletje voor gebruikt.
ESTHER RUTTEN: Wat een inspectiebezoek voor mij toevoegt is dat er een onafhankelijk iemand met mij meekijkt hoe wij de dingen doen zoals we ze doen en dat we daar uitleg bij kunnen geven waarom we dingen op die manier doen.
En dat iemand kan meekijken van: zijn wij op de juiste weg?
KEIJERS: Het belang van toezicht zie ik eigenlijk dat je als school na gaat denken over waarom je dingen doet en dat je die dus ook kunt verantwoorden ten opzichte van de inspectie dat ze ook snappen waarom we iets doen. Maar aan de andere kant dat je ook suggesties van de inspectie kunt ontvangen van: hoe kunnen we dan alsnog ons onderwijs nog verder verbeteren om het nog beter te maken.
ERNA CLAES: Wat ik erg leuk vond, is dat hij tussen de kinderen zat en niet achter in de klas met een afvinklijstje en dat hij ook in gesprek ging met kinderen.
VAN DEN BERG: Waar ik nou benieuwd naar ben is van: hoe vinden jullie het nou eigenlijk op school?
Is dit nou een leuke school?
Ik vind rekenen het allerleukste aan deze school.
Wat is daar zo leuk aan?
VAN DEN BERG: Het gesprek met de leerlingen moet je zien als een onderdeel van het breed trekken van het verhaal over de onderwijskwaliteit op een school.
En daar komt natuurlijk bij dat kinderen in hun onbevangenheid natuurlijk ontzettend veel informatie geven die van belang zou kunnen zijn tijdens zo'n onderzoeksdag.
VOICE-OVER: Het beeld dat voortkomt uit het gesprek met de kinderen neemt de inspecteur mee in het gesprek met de leraren.
VAN DEN BERG: De leerkracht is natuurlijk ook een informatiebron voor mij om achter die kwaliteit van dat onderwijs te kunnen komen om het verhaal erachter te kunnen horen.
Dat is een van de redenen waarom we ervoor kiezen om een leerkracht maar het kan ook een intern begeleider, een directeur van een school zijn maar in ieder geval iemand van die school tijdens die lesbezoeken mee te nemen in de klas zodat wij ook een beetje leren kijken zoals de school kijkt naar de kwaliteit van het lesgeven.
Daar moet uiteindelijk het gesprek over gaan.
JEANNE VLEESHOUWERS: Ik merkte dat ik echt voor hem een aantal vragen dat ik daar goed antwoord op kon geven.
En wat ik daar belangrijk in vind, is dat ik dus vanuit de werkvloer waar ik zelf ook werk, zijn kijkkader heb kunnen verbreden doordat ik een stuk uitleg heb kunnen geven op vragen die hij had.
VOICE-OVER: Meelopen kan de leraren ook meer inzicht geven waar de inspecteur op let.
Aan het einde van de dag bespreekt de inspecteur zijn beeld van de school met de directie en de leraren.
VAN DEN BERG: Dan heb ik gezien dat jullie een bepaalde methode daarvoor gebruiken, en waar ik benieuwd naar ben is van: wat vind je daar nou heel goed aan werken?
En waarvan zeg je: Nou, dat mag van mij nog wel doorontwikkeld worden.
VAN DEN BERG: De terugkoppeling is een van de belangrijkste momenten van de dag.
Daarin delen we de ervaringen van de dag met elkaar de bevindingen van de leerkrachten en ik deel ook mijn bevindingen op die dag.
En dat komt tot uiting in een waardering die als het goed is, ook door het team meegedragen wordt omdat ze zicht hebben op waar ze staan en op de richting die ze aan het opgaan zijn.
Hier staat de verleden tijd...
KEIJERS: Ik vind het energieke, het spontane van de kinderen wat je iedere dag mag ervaren, wat je mee mag maken, dat is zo mooi en het geeft jezelf, behalve dat het onderwijs je veel energie kost levert het je ook zo veel energie op daardoor, dat is geweldig.
VAN DEN BERG: Mijn doel is: goed onderwijs voor alle kinderen en iedereen die daarin werkzaam is, dus ik ook als onderwijsinspecteur ervoor te zorgen dat we met z'n allen het beste uit alle kinderen halen.

(Aldus Hans van den Berg. Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Inspectie van het Onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Beeldtekst: met dank aan: leerlingen en medewerkers van OBS de Graswinkel in Weert, Stichting Eduquaat. Dit is een productie van de Inspectie van het Onderwijs. Copyright 2016.)

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER TOT HET EIND VAN HET PROGRAMMA