Toezicht op monitoring sociale veiligheid

Een onderdeel van de zorgplicht sociale veiligheid is dat scholen ieder jaar monitoren of de leerlingen zich veilig voelen op school. In ons toezicht letten we ook op deze monitoring. Scholen kiezen zelf met welke instrumenten zij monitoren, mits deze aan de wettelijke eisen voldoen.

Veiligheidsbeleid en monitoring

In de wet staat de zorgplicht van de school centraal. Van scholen wordt verwacht dat ze alles doen wat nodig is om leerlingen een veilige omgeving te bieden. Het actief tegengaan van pesten is daar onderdeel van. Dit vraagt van scholen dat ze een actief veiligheidsbeleid voeren dat doeltreffend is. Monitoring van de sociale veiligheid van leerlingen geeft daarover informatie. De Memorie van Toelichting bij de wet zegt hierover: “Een school kan pas goed beleid ten aanzien van sociale veiligheid voeren als zij inzicht heeft in de feitelijke en ervaren veiligheid en het welbevinden van de leerlingen. Op basis van monitoring die een representatief en actueel beeld geeft van de sociale veiligheid van de leerlingen, krijgen scholen inzicht in de daadwerkelijke sociale veiligheid op de school.”

Als de resultaten daartoe aanleiding geven, is het van belang dat de school hiervoor maatregelen neemt. Het schoolbestuur is hiervoor verantwoordelijk.

Hoe ziet de inspectie toe op de zorgplicht sociale veiligheid?

Het toezicht van de inspectie is aanvullend. Wij zullen er vooral op letten of scholen de veiligheidsbeleving van leerlingen monitoren en (als de resultaten uit de monitoring daartoe aanleiding geven) of de school maatregelen neemt tot verbetering. In de wet staat aan welke eisen de monitoring door de school moet voldoen. Samengevat komt het erop neer dat de monitoring jaarlijks moet worden uitgevoerd en een representatief beeld van de school moet geven. Daarbij is van belang dat de school een valide en betrouwbaar instrument gebruikt, dat gestandaardiseerd is. De monitoring moet inzicht geven in de feitelijke en ervaren veiligheid en het welbevinden van leerlingen. Verder geeft de wet aan dat scholen de monitoringsgegevens aan de inspectie beschikbaar moeten stellen.

Instrumenten voor monitoring

Er zijn allerlei instrumenten waarmee scholen kunnen monitoren. Scholen zijn vrij in de keuze van het instrument, zolang dat aan de wettelijke eisen voldoet. Samengevat komen die erop neer:

  • dat het instrument een valide en betrouwbaar beeld geeft
  • dat de monitoring jaarlijks plaats vindt
  • een representatief beeld geeft van de school.

Voor informatie over het instrument dat de school gebruikt (zoals over hoe de meting eruit ziet en of het instrument aan de wettelijke eisen voldoet) kunnen scholen contact opnemen met de aanbieder van het meetinstrument dat de school gebruikt.

Aanleveren monitoringsgegevens

De wet geeft aan dat de school ervoor zorgt dat de monitoringsgegevens voor ons toegankelijk zijn en beschikbaar worden gesteld, zodat we inzicht krijgen in de feitelijke en ervaren veiligheid en het welbevinden van leerlingen. Het gaat niet om gegevens van individuele leerlingen, maar om het gemiddelde beeld voor deze elementen van de school.

Om de belasting voor scholen zo laag mogelijk te houden, hebben wij afspraken gemaakt met aanbieders van monitoringsinstrumenten. Deze aanbieders leveren de gegevens namens de school bij ons aan. De aanbieder vraagt de school daarvoor toestemming. De gegevens worden alleen geleverd na toestemming van de school.

In dit overzicht is aangegeven met welke aanbieders de inspectie afspraken heeft gemaakt (situatie per 1 september 2017):

  • Kanjertraining
  • KiVa
  • Kwaliteitscholen
  • SCOL
  • Viseon
  • Veiligheidsmonitor (Praktikon)
  • Vensters
  • Hart & Ziel
  • Wat Werkt Tegen Pesten
  • WMK
  • Zien!
  • Onderzoek & Innovatie Groep
  • Beekveld & Terpstra (B&T) Qschool (V)SO+

Als een school het instrument van één van deze aanbieders gebruikt en toestemming voor levering gaf, hoeft de school verder niets te doen. Het blijft wel de verantwoordelijkheid van schoolbesturen ervoor te zorgen dat scholen aan de wettelijke leveringsplicht aan de inspectie voldoen. Scholen die in gebreke blijven, worden daarop aangesproken door de inspecteurs.

Wanneer aanleveren?

Het aanleveren van gegevens uit de monitoring in schooljaar 2017/2018 kan tot en met de zomer van 2018. De aanbieder van uw meetinstrument kan u informeren over de periode waarin de monitor die u gebruikt wordt afgenomen. En ook over het moment wanneer de levering aan ons plaatsvindt. Meestal is dat aan het eind van het schooljaar 2017/2018.

Aanleveren gegevens vorig jaar

Het aanleveren van monitoringsgegevens uit schooljaar 2016/2017 was mogelijk tot 1 november 2017. Niet alle schoolbesturen hebben dat gedaan. De inspectie zal de besturen voor wie dit geldt, er op wijzen dat de gegevens voor de monitoring in schooljaar 2017/2018 aan ons geleverd moeten worden.

Andere instrumenten?

De inspectie en de aanbieders van instrumenten uit het overzicht hebben pilots uitgevoerd en maakten afspraken. Scholen die een ander instrument gebruiken, kunnen contact opnemen met hun aanbieder.

Bent u aanbieder van een instrument voor monitoring van sociale veiligheid van leerlingen, en heeft u (nog) geen afspraken met ons gemaakt? Neem dan contact op.