Vanaf schooljaar 2018/2019 gebruikt de inspectie een risicogerichte opzet bij het toezicht op de naleving van de Leerplichtwet door scholen en instellingen.

Het is van belang om schooluitval en thuiszitten zoveel mogelijk te voorkomen. Als scholen en instellingen ongeoorloofd verzuim, schorsing en verwijdering tijdig melden, is dit beter en sneller in beeld bij degenen die er actie op moeten ondernemen. Dit draagt er aan bij dat alle leerplichtige kinderen en jongeren onderwijs volgen en geen voortijdig schoolverlater worden.

Leerlingen tussen 5 en 18 jaar leerplichtig

Volgens de Leerplichtwet moeten leerlingen tussen de 5 en 18 jaar onderwijs volgen aan een school of instelling totdat ze een startkwalificatie hebben of 18 jaar worden. Een startkwalificatie is minimaal een havodiploma, vwo-diploma of een mbo-diploma op niveau 2 of hoger. Voor leerlingen van 5 tot 16 jaar noemen we die verplichting leerplicht en voor leerlingen van 16 tot 18 jaar kwalificatieplicht.

Waar en wanneer doen we onderzoek?

Het toezicht op de naleving van de Leerplichtwet wordt onderdeel van het onderzoek naar bestuur en scholen/opleidingen (vierjaarlijks onderzoek). We voeren bij het betreffende bestuur een onderzoek uit naar de naleving van de Leerplichtwet bij díe school, vestiging of opleiding waar risico op (veelvuldig) verzuim en schooluitval bestaat. Hierbij maken we gebruik van risico-indicatoren. Deze omvatten in elk geval door de inspectie ontvangen signalen van niet-naleving. Ernstige signalen van niet-naleving van de Leerplichtwet kan de inspectie ook los van het vierjaarlijks onderzoek in behandeling nemen.

Wat onderzoeken we?

Tijdens het onderzoek naar de naleving van de Leerplichtwet spreken we met medewerkers die hierbij betrokken zijn. Daarbij kunnen we een of meer van de onderstaande onderwerpen onderzoeken:

  • De verzuimadministratie: Biedt de manier waarop de school/opleiding het verzuim van leerlingen/studenten registreert voldoende basis om te kunnen voldoen aan de wettelijk vastgelegde meldingsplicht van verzuim zonder geldige reden?
  • Het correct en tijdig melden van verzuim zonder geldige reden
  • Het binnen de geldende termijnen en op de juiste gronden toekennen van vrijstelling van geregeld schoolbezoek (verlofverlening)
  • Het direct melden van de verwijdering  van een leerling/student.

Bij een onderzoek naar de naleving van de Leerplichtwet kijken we ook naar een aantal relevante wetsartikelen uit de sectorwetten. Dit betreft de volgende onderwerpen:

  • Het naleven van de wettelijke bepalingen met betrekking tot het schorsen en verwijderen  van een leerling (po, vo, so)
  • Het correct en tijdig melden van verzuim zonder geldige reden voor studenten tussen 18 en 23 jaar zonder startkwalificatie (mbo)
  • Het communiceren van het verzuimbeleid in de schoolgids (po, vo, so) of de onderwijsovereenkomst (mbo).

De resultaten van het onderzoek naar de naleving van de Leerplichtwet en eventuele sectorwetten nemen we op in het rapport van het vierjaarlijks onderzoek.