Leerlingen hebben voldoende basisvaardigheden nodig voor een goede aansluiting op het vervolgonderwijs en om later in de maatschappij goed te kunnen functioneren. Bovendien zijn deze basisvaardigheden nodig om kennis te vergaren bij alle andere vakgebieden. Een van de taken van ons onderwijsstelsel is om ervoor te zorgen dat leerlingen voldoende geletterd en gecijferd zijn. We rapporteren jaarlijks over het taal- en rekenniveau van Nederlandse leerlingen aan het einde van het basisonderwijs (bo), speciaal basisonderwijs (sbo) en speciaal onderwijs (so). Dit doen we op basis van de prestaties van leerlingen op de doorstroomtoets (eerder op basis van de eindtoets).
Gepubliceerde onderzoeken
In het schooljaar 2023-2024 is de eindtoets vervangen door de verplichte doorstroomtoets. De resultaten van de doorstroomtoets zijn niet goed vergelijkbaar met de eindtoetsresultaten van voorgaande jaren. Dat komt door wijzigingen in de normering van de toetsen en doordat de toets op een eerder moment in het schooljaar werd afgenomen. Daarom beschouwen we de doorstroomtoets van 2024 als een eerste meting waarmee we de uitkomsten van volgende doorstroomtoetsen kunnen vergelijken.
Bekijk het rapport Peil.Taal en rekenen einde basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs 2023-2024 (gepubliceerd op 16 april 2025).
We vergelijken de resultaten van leerlingen op de eindtoets in 2023 met die van 2022. Een vergelijking met eerdere jaren is niet mogelijk omdat er in 2019 en 2021 problemen waren rondom de normering van de referentieniveaus. In 2020 kon er geen eindtoets worden afgenomen vanwege de coronamaatregelen in het onderwijs. Met ingang van schooljaar 2023-2024 worden de eindtoetsen ‘doorstroomtoetsen’ genoemd en wordt voor al deze toetsen gewerkt met dezelfde normering. Door deze wijzigingen in het toetsstelsel, zal het stelselbeeld op basis van de doorstroomtoetsen in 2024 een nieuwe nulmeting zijn.
Bekijk de resultaten en het rapport Peil.Taal en rekenen 2022-2023 (gepubliceerd op 17 apil 2024)
Aangezien ook sbo- en so-leerlingen inmiddels verplicht een eindtoets maken, rapporteren we in deze editie voor het eerst ook over de beheersing van de referentieniveaus aan het einde van het speciaal (basis)onderwijs. We zien in het bo dat vooral de beheersing van het streefniveau voor rekenen achterblijft bij de gestelde ambities. Ook in het sbo en so blijven de rekenprestaties achter ten opzichte van de prestaties op de andere leergebieden.
Bekijk de resultaten en het rapport Peil.Taal en rekenen 2021-2022 (gepubliceerd op 10 mei 2023)
Bekijk het rapport Peil.Taal en rekenen 2018-2019 (gepubliceerd op 22 april 2020)
Bekijk het rapport Peil.Taal en rekenen 2016-2017 (gepubliceerd op 11 april 2018)
Bekijk het rapport Peil.Taal en rekenen 2015-2016 (gepubliceerd op 12 april 2017)
Leerlingen hebben op de ene school een grotere kans om de referentieniveaus taal en rekenen te beheersen dan op een andere school. Dit bleek uit de jaarlijkse meting taal en rekenen 2014-2015. Hoe komt het dat kinderen op de ene school meer kans hebben om de referentieniveaus taal en rekenen te beheersen dan op een andere school met een vergelijkbare leerlingpopulatie?
Voor het onderzoek hebben we 4 scholen bezocht die hoog scoorden op de meting taal en rekenen, maar wel een hoog percentage leerlingen van laagopgeleide ouders hebben en waarvan een deel van de kinderen een taalachterstand heeft als ze op school instromen. Hoe geven deze scholen invulling aan hun onderwijs? Wat zijn volgens hen factoren die bijdragen aan hun succes en vinden we deze factoren ook terug in de onderwijskundige literatuur?
Bekijk de schoolportretten (gepubliceerd op 12 april 2017)
Bekijk het rapport Peil.Taal en rekenen 2014-2015 (gepubliceerd op 13 april 2016)
