Met deze werkvorm krijgt u ideeën over en inzicht in hoe u leerlingen op een betekenisvolle manier actief aan de slag kunt laten gaan met gelezen teksten.
Deze pagina is ontwikkeld door Jantien Dhont en Joanneke Prenger van SLO in samenwerking met de Inspectie van het Onderwijs
Voorbereiding
- Duur werkvorm: 60 minuten
- Bekijk ter inspiratie een kort stukje uit de webinar Een impuls aan je leesonderwijs! vanaf minuut 13.08 tot en met minuut 14.48
1. Hoe pak jij het aan?
- In hoeverre zijn jouw leerlingen actief betrokken bij de leesles?
- Wat doe jij en wat doen zij?
- Op welke manier ga je met je leerlingen in gesprek over de betekenis van de tekst?
- Ga je in op de betekenis van moeilijke woorden, of ga je echt in gesprek over de inhoud van de tekst?
- Laat je je leerlingen ook schrijven naar aanleiding van de leestekst? Zo ja, welke opdrachten geef je en in hoeverre begeleid je je leerlingen daarbij? Ligt de nadruk op het product of op het proces? (Zie het fasenmodel schrijfonderwijs, bijvoorbeeld in de Leerlijn schrijven met peer response en instructie in genrekennis (SLO).
- Blik terug op je laatste leesles. Op welke manier heb je leerlingen actief aan de slag gezet met de tekst?
2. Bedenk opdrachten voor verdere versterking van de kennisopbouw
- Kies een tekst uit de methode ‘Nieuwsbegrip’ van de CED-groep of selecteer een tekst uit de gratis beschikbare teksten (bijvoorbeeld via RijkeTeksten van de Taalunie) die past bij het taalthema en/of zaakvakthema op jullie school.
- Bedenk passende spreekopdrachten voor jouw leerlingen. Doe inspiratie op voor gesprekken rondom literaire teksten door de door Iselinge Hogeschool ontwikkelde e-magazine over literaire competentie en literaire leesgesprekken te lezen.
- Bedenk passende schrijfopdrachten voor je leerlingen. Doe inspiratie op voor creatieve schrijfopdrachten in de publicatie Kwestie van Lezen deel 13 Lezen en creatief schrijven combineren (Stichting Lezen).
- Maak een schrijfkader dat past bij een gelezen informatieve tekst, zie format en voorbeeld hieronder.
- Bedenk hierbij een passende grafische weergave (een sleutelschema), die de leerlingen kunnen gebruiken. Denk aan: een venndiagram, een woordweb, een tijdbalk, een boomdiagram of een cyclus.
Format en voorbeeld schrijfkader
- Hoewel ik wist dat ...
- heb ik een aantal nieuwe feiten geleerd ...
- Ik heb geleerd dat ...
- Ik heb bovendien geleerd dat ...
- Daarnaast heb ik geleerd dat ...
- Echter, het meest interessante feit dat ik heb geleerd is ...
Hoe barst een vulkaan uit?
- Het begint met ... (vloeibare steen)
- Daarna ... (lava stroomt eruit)
- Daarna ... (lava vernietigt planten)
- En ook ... (asregen)
- En ook ... (stenen en puin)
- Waar ... (Japan)
- Gevolgen ...
- Voordelen ...
Aanvullende bronnen
- Maar als je erover nadenkt… (Stichting Lezen)
- Hoofdstuk 22 'Van lezen ga je beter schrijven', pagina 127 tot en met 130 van Leer ze lezen (Didactief)
- Video Geïntegreerd taalonderwijs maakt de taalles leuk en effectief (Leraar24)
- Hoofdstuk 24 'Breek de tekst open met vragen', pagina 87 tot en met 91 van Leer ze lezen (Didactief)