Het verbeteren van de basisvaardigheden van leerlingen had altijd al onze aandacht in het toezicht. Vanaf 1 augustus 2023 leggen we er extra focus op. Dit met een aparte standaard in de onderzoekskaders.
In de nieuwe standaard Basisvaardigheden (OP0) kijken we in het funderend onderwijs naar het curriculum voor Nederlandse taal, rekenen-wiskunde en burgerschap. Het gaat erom dat er op school bewuste keuzes gemaakt worden in het plannen en uitvoeren van het curriculum op de basisvaardigheden. En vervolgens kijken we of we dit terugzien in de klas. Dat betekent onder andere dat het onderwijspersoneel zich goed kan verantwoorden over de doelen waaraan ze werken.
Toezicht op basisvaardigheden in het mbo
In het mbo kijken we bij een opleiding naar de uitvoering van het onderwijs op Nederlandse taal, rekenen en burgerschap. Het gaat erom dat er op opleidingsniveau bewuste keuzes gemaakt worden in het onderwijsprogramma op de basisvaardigheden. Maar ook dat de opleiding studenten in staat stelt om de benodigde kennis en vaardigheden op de basisvaardigheden eigen te maken.
Blijvende aandacht voor besturing en sturing, en voor het brede curriculum
Verder blijft er in het onderzoekskader volop aandacht voor de manier waarop bestuurd en gestuurd wordt op de basisvaardigheden. Dat blijft opgenomen in de kwaliteitsgebieden BKA (Besturing, kwaliteitszorg en ambitie) en SKA (Sturen, kwaliteitszorg en ambitie). Dit is niet gewijzigd ten opzichte van onze huidige werkwijze.
De andere onderdelen van het curriculum en het onderwijs blijven vanzelfsprekend ook van groot belang. Deze onderdelen blijven deel uitmaken van de standaard Aanbod (OP1).
Ook aanpassingen voor de standaarden OP2 en OP3
Naast de toevoeging van de nieuwe standaard Basisvaardigheden, verduidelijken we ook de standaarden Zicht op ontwikkeling en begeleiding (OP2) en Pedagogisch-didactisch handelen (OP3) in het funderend onderwijs.
Overleg en afstemming met het onderwijsveld
We bespreken de wijzigingen van de onderzoekskaders vaak met het georganiseerd onderwijsveld. Het veld is vertegenwoordigd in het zogenoemde ringenoverleg. In mei 2023 bespraken we dit voor het laatst.
De tekst van de standaard
De tekst van de standaard wijkt iets af in de bijlagen waarin de aangepaste waarderingskaders zijn opgenomen voor het speciaal basisonderwijs en onderwijs aan nieuwkomers. Hiermee sluit de formulering beter aan op het specifieke karakter van deze onderwijsvarianten.
OP0. Standaard Basisvaardigheden
Het onderwijs in basisvaardigheden bereidt de leerlingen voor op het vervolgonderwijs en de samenleving.
Basiskwaliteit
De school heeft voor het onderwijs in de basisvaardigheden Nederlandse taal (mondelinge taalvaardigheid, lezen, schrijven, begrippenlijst en taalverzorging), rekenen-wiskunde (getallen, verhoudingen, meten en meetkunde, en verbanden) en burgerschap een doelgericht en samenhangend curriculum dat past bij de leerlingenpopulatie van de school.
Voor Nederlandse taal en rekenen-wiskunde is de inhoud van het curriculum ten minste dekkend voor de kerndoelen en werkt het toe naar de referentieniveaus. Het curriculum kent een logisch doorlopende opbouw van doelen en bereidt leerlingen voor op de volgende leerjaren, het vervolgonderwijs en de samenleving. De uitvoering van het curriculum is herkenbaar in de onderwijspraktijk.
Burgerschap richt zich ten minste op bevordering van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de kennis, houdingen en vaardigheden die daarbij van belang zijn. Dat geldt ook voor de sociale en maatschappelijke competenties die nodig zijn in de pluriforme democratische samenleving, en de kerndoelen die daaraan gerelateerd zijn.
OP0. Standaard Basisvaardigheden
Het onderwijs in basisvaardigheden bereidt de leerlingen voor op het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt of dagbesteding en de samenleving.
Basiskwaliteit
De school heeft voor het onderwijs in de basisvaardigheden Nederlandse taal (mondelinge taalvaardigheid, lezen, schrijven, begrippenlijst en taalverzorging), rekenen-wiskunde (getallen, verhoudingen, meten en meetkunde, en verbanden) en burgerschap een doelgericht en samenhangend curriculum dat past bij de leerlingenpopulatie van de school.
Voor Nederlandse taal en rekenen-wiskunde is de inhoud van het curriculum ten minste dekkend voor de kerndoelen en werkt het in elk geval voor de uitstroomprofielen arbeidsmarkt en vervolgonderwijs toe naar de daarvoor geldende referentieniveaus. Het curriculum kent een logisch doorlopende opbouw van doelen en bereidt leerlingen voor op de volgende leerjaren, het vervolgonderwijs, arbeid of dagbesteding en de samenleving. De uitvoering van het curriculum is herkenbaar in de onderwijspraktijk.
Burgerschap richt zich in ieder geval op bevordering van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de kennis, houdingen en vaardigheden die daarbij van belang zijn. Dat geldt ook voor de sociale en maatschappelijke competenties die nodig zijn in de pluriforme democratische samenleving, en de kerndoelen (*) die daaraan gerelateerd zijn.
(*): De wettelijke opdracht tot bevordering is ook herkenbaar in een aantal kerndoelen voor het speciaal onderwijs, die ook op sociale en maatschappelijke competenties betrekking hebben. Te denken valt met name aan de kerndoelen 49 t/m 54, de leergebied overstijgende kerndoelen 3 en 7, en de leergebiedoverstijgende kerndoelen voor zml/mg 3, 5 en 8.
De tekst van de standaard wijkt iets af in de bijlagen waarin de aangepaste waarderingskaders zijn opgenomen voor:
- Praktijkonderwijs
- Eerste opvang anderstaligen
- VAVO en particuliere zelfstandige exameninstellingen (B2) – waarbij de nieuwe standaard voor VAVO niet beoordeeld wordt
- Doorlopende leerroutes vmbo-mbo
Hiermee sluit de formulering beter aan op het specifieke karakter van deze onderwijsvarianten.
OP0. Standaard Basisvaardigheden
Het onderwijs in basisvaardigheden bereidt de leerlingen voor op het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt en de samenleving.
Basiskwaliteit
De school heeft voor het onderwijs in de basisvaardigheden Nederlandse taal (mondelinge taalvaardigheid, lezen, schrijven, begrippenlijst en taalverzorging), rekenen/wiskunde (getallen, verhoudingen, meten en meetkunde, en verbanden) en burgerschap een doelgericht en samenhangend curriculum dat past bij de leerlingenpopulatie van de school.
Voor Nederlandse taal en rekenen/wiskunde is de inhoud van het curriculum ten minste dekkend voor de kerndoelen en werkt het toe naar de referentieniveaus. Het curriculum kent een logisch doorlopende opbouw van doelen en bereidt leerlingen voor op de volgende leerjaren, het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt en de samenleving. De uitvoering van het curriculum is herkenbaar in de onderwijspraktijk.
Burgerschap richt zich in ieder geval op bevordering van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de kennis, houdingen en vaardigheden die daarbij van belang zijn. Dat geldt ook voor de sociale en maatschappelijke competenties die nodig zijn in de pluriforme democratische samenleving, en de kerndoelen (*) die daaraan gerelateerd zijn.
(*): De wettelijke opdracht tot bevordering is ook herkenbaar in een aantal kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs, die eveneens op sociale en maatschappelijke competenties betrekking hebben. Te denken valt met name aan de kerndoelen 35, 36, 38, 43, 44, 45 en 47.
De tekst van de standaard wordt doorgevoerd in regulier (bekostigd) mbo, niet-bekostigd mbo, VAVO & particuliere zelfstandige exameninstellingen (B2) (NB: waarbij de aangepaste standaard OP0 voor VAVO niet wordt beoordeeld) en Doorlopende leerroutes vmbo-mbo.
OP0. Standaard Basisvaardigheden
Het onderwijs in basisvaardigheden bereidt de studenten voor op het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt en de samenleving.
Basiskwaliteit
Het onderwijsprogramma voor Nederlandse taal en rekenen is ten minste dekkend voor de referentieniveaus of het rekenniveau die zijn vastgesteld voor de betreffende opleiding. Het onderwijsprogramma voor burgerschap voldoet ten minste aan de eisen zoals die in de dimensies beschreven staan.
De opleiding stelt de studenten in staat om zich de kennis en vaardigheden voor Nederlandse taal, rekenen en burgerschap eigen te maken, die hen voorbereiden op het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt en de democratische samenleving.
De opleiding heeft voor het onderwijs in de basisvaardigheden Nederlandse taal, rekenen en burgerschap een doelgericht en evenwichtig onderwijsprogramma. Het onderwijsprogramma is afgestemd op de toetsing en examinering. Voor burgerschap geldt dat de opleiding het onderwijsprogramma zo inricht, dat de student aan de door de opleiding gestelde eisen kan voldoen.