Het onderzoek Peil.Mens en natuur einde basisonderwijs 2023-2024 brengt het onderwijs in natuur en techniek en een deel van aardrijskunde in kaart. Ook laat het zien wat de prestaties van de leerlingen in groep 8 zijn, waarbij het naast kennis ook gaat om vaardigheden en houding. Een deel van de resultaten kan vergeleken worden met de peiling Natuur en techniek uit 2015 en 2016.
Download: Peil.Mens en natuur einde basisonderwijs 2023-2024
Download: Technisch rapport onderzoeksconsortium Peil.Mens en natuur einde basisonderwijs 2023-2024
Download: Technisch rapport Inspectie van het Onderwijs Peil.Mens en natuur einde basisonderwijs 2023-2024
Resultaten in het kort
- Ruim de helft van de scholen biedt Mens en natuur aan met andere vakken in thema’s of projecten.
- Bij de helft van de leerkrachten is de methode leidend voor de inhoud van de lessen.
- Er zijn vaak voldoende hulpmiddelen, zoals laptops en smartboards, maar minder ruimtes, zoals een techniekhoek of een moestuin.
- Leerkrachten volgen de vorderingen van leerlingen aan de hand van praktische opdrachten, methodegebonden toetsen en/of lesobservaties.
- Leerkrachten differentiëren weinig in de aangeboden lesstof.
- Mens- en natuuronderwijs heeft niet op alle scholen prioriteit.
- Leerlingen vinden het enthousiasme van leerkrachten bepalend.
- Leerlingen willen graag dynamische lessen waarin ze dingen mogen doen.
- De kennis over concepten is iets gedaald ten opzichte van het peilingsonderzoek Natuur en techniek 2015-2016.
- De opdrachten over denkwijzen vonden leerlingen lastig en die over werkwijzen zijn heel verschillend gemaakt. Praktische opdrachten gingen leerlingen goed af, terwijl ontwerpopdrachten moeilijker leken.
- De meeste leerlingen hebben een nieuwsgierige, kritische en probleemoplossende houding.
- De meeste leerlingen vinden lessen Mens en natuur belangrijk, maar ook vaak moeilijk.
- Leerkrachten vinden onderwijs over Mens en natuur belangrijk.
Adviezen van de focusgroep
Een focusgroep van experts uit de onderwijspraktijk, het onderwijsbeleid en het onderwijsonderzoek dacht na over de uitkomsten van het peilingsonderzoek en gaf aanbevelingen voor onderwijs, beleid en vervolgonderzoek. Deze zijn bedoeld als ideeën om verder over in gesprek te gaan. U vindt alle bevindingen en adviezen van de experts in deel A van het rapport.
- “Zorg voor een duidelijke visie en kies vervolgens een manier van werken die hierbij past.”
- “Creëer een open school waarbij de omgeving en het netwerk van de school betrokken en benut worden.”
- “Creëer ruimte voor leerkrachten om met hun vak bezig te zijn en beleg bijzaken ergens anders.”
- “Maak gebruik van de infrastructuur en het voorbeeldmateriaal dat er al is.”
- “Besteed meer aandacht aan de kennisvakken op de lerarenopleidingen.”
- “Laat lerarenopleidingen en SLO meer samenwerken aan de implementatie van de kerndoelen.”
- “Onderzoek de verschillen tussen scholen.”
- “Onderzoek de vaardigheid van de leerkrachten en of de professionalisering daar voldoende op aansluit.”
- “Onderzoek of de gebruikte methodes toereikend zijn om de kerndoelen te behalen.”