De Inspectie van het Onderwijs brengt voor de tweede keer de Monitor digitale veiligheid en weerbaarheid uit. Daarin neemt zij de jaarverslagen over 2024 onder de loep. Uit dit onderzoek blijkt dat steeds meer onderwijsbesturen zich in hun jaarverslag verantwoorden over de digitale weerbaarheid en veiligheid van hun organisatie. Maar met het oog op toenemende digitale dreigingen is het zorgelijk dat 6% van de besturen hier in het jaarverslag nog geen aandacht aan besteedt.
Wat valt op?
In de jaarverslagen over 2024 vallen de volgende zaken op:
- De verantwoording over digitale weerbaarheid en veiligheid is fors toegenomen. In 2024 rapporteert 94% van de besturen hierover in het jaarverslag. In 2023 was dit 74%.
- Ondanks de verplichting rapporteert 6% van de besturen niet over digitale weerbaarheid en veiligheid in het jaarverslag. Voor de inspectie duidt het niet-rapporteren op een mogelijk risico.
- Er is een verschuiving in de onderwerpen waarover besturen rapporteren. In 2024 is cybersecurity het dominante thema: 50% van de tekstpassages gaat over cybersecurity en 26% over privacy. In 2021 ging 28% over cybersecurity en 46% over privacy.
- Verder is er geen verandering in de inhoud van de verantwoording. Van 2021 tot en met 2024 beschrijft gemiddeld 12% van de tekstpassages alleen digitale risico’s. 64% gaat over maatregelen die besturen nemen. En 6% bevat een evaluatie. De inspectie ziet in die tekstpassages delen van de planning- en controlcyclus terug.
- De aandacht voor aanvullende maatregelen, zoals training voor personeel, is toegenomen. In het middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs is dit, na cybersecurity-maatregelen, het meest gerapporteerde thema.
- Er is in de jaarverslagen weinig aandacht voor digitale incidenten. Dit is een gemiste kans voor het hele onderwijsstelsel. Want besturen die transparant rapporteren over cyberincidenten en de genomen maatregelen tonen daarmee hun leercurve en stellen anderen in staat om daarvan te leren.
Deze conclusies zijn alleen gebaseerd op data uit jaarverslagen van onderwijsbesturen. Het is mogelijk dat een onderwijsbestuur wel werkt aan de digitale weerbaarheid, maar er (nog) niet over rapporteert in het jaarverslag.
Het belang van digitale weerbaarheid en veiligheid
Goede digitale weerbaarheid is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat het onderwijs door kan gaan. En veilige opslag van onderwijsdata is noodzakelijk om de kwaliteit te borgen van het onderwijs en de diploma’s die onderwijsinstellingen afgeven. Daarom moeten besturen aan een aantal afspraken voldoen.
Het funderend onderwijs (primair onderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs) moet informatiebeveiliging en privacy vanaf verslagjaar 2024 als maatschappelijk thema in het jaarverslag opnemen. Het vervolgonderwijs (middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs) heeft dit sinds 2022 in de bestuurlijke afspraken staan.
In 2025 nam de inspectie de jaarverslagen van 2021, 2022 en 2023 onder de loep. Nu keek de inspectie naar de ontwikkelingen rond digitale weerbaarheid en veiligheid in de jaarverslagen van 2024.