Jaarlijks publiceert de inspectie hoe het onderwijs in Nederland er financieel voor staat. De Financiële Staat van het Onderwijs 2018 toont dat de meeste scholen en onderwijsinstellingen momenteel financieel gezond zijn. Wel houden de onderwijsbesturen gezamenlijk nog altijd meer over dan ze begroten en daardoor blijven hun vermogens ieder jaar oplopen. Juist omdat er zoveel op het onderwijs afkomt, zo benadrukt de inspectie in de Financiële Staat van het Onderwijs 2018, moeten onderwijsbesturen beter greep krijgen op de ontwikkelingen en de financiën.
(In de versie van januari 2020 is op pagina 93 de verwisseling van enkele diagrammen hersteld.)
Continuïteit en doelmatige besteding vraagt beleid
Goed (financieel) beleid door de onderwijsbesturen is van doorslaggevend belang voor de continuïteit van de instelling en voor de kwaliteit van het onderwijs. Daarom besteedt de Financiële Staat van het Onderwijs er bijzondere aandacht aan. De jaarverslagen van de onderwijsbesturen moeten een beschouwing geven over het voorgenomen beleid in de komende jaren, met een vertaling naar de financiële implicaties. Er blijkt verbetering mogelijk en nodig in de jaarverslagen. Zo is er nog steeds vrij structureel sprake van onderschatting van het resultaat. Ook moeten veel besturen meer aandacht geven aan de werking van het systeem voor risicobeheer en aan de manier waarop ze met risico’s omgaan.
Zie ook pagina 16 van de Financiële Staat van het Onderwijs 2018, tabel 2.1.
Ontwikkeling percentage positieve oordelen over de informatiewaarde van de continuïteitsparagraaf, tussen 2013 en 2017
4: dit noemden wij in Financiële Staat 2016 “verbinding met instellingsbeleid”
2013 2014 2016 2017 Prognose leerlingen en ontwikkeling fte 66 83 94 95 Meerjarenbegroting 38 53 85 88 Toelichting meerjarenbegroting 33 55 75 79 Rapportage risicobeheer 38 58 58 40 Risico’s en onzekerheden 39 75 69 70 Beleidsrijke meerjarenbegroting* - - 49 54 Rapportage interne toezichthouder 52 70 55 49 * dit noemden wij in Financiële Staat 2016 “verbinding met instellingsbeleid”
Grote verschillen tussen begroting en resultaat
Zie ook pagina 18 van de Financiële Staat van het Onderwijs 2018, figuren 2.4 t/m 2.9.
Vergelijking tussen begroting en resultaten 2016-2018, in mln. euro
Vergelijking tussen begroting en resultaten, 2016 – 2018, onderwijs als geheel, incl. samenwerkingsverbanden passend onderwijs in mln. euro
Begroot Positief resultaat Negatief resultaat 2016 -171.188.602 273.214.873 2017 -303.282.162 271.462.158 2018 -122.402.496 391.845.931
Primair onderwijs
Begroot Positief resultaat Negatief resultaat 2016 -49.522.309 74.301.217 2017 -68.628.640 106.417.872 2018 -63.301.441 5.895.043
Voortgezet onderwijs
Begroot Positief resultaat Negatief resultaat 2016 -37.665.936 23.149.314 2017 -31.370.445 62.895.180 2018 30.331.053 93.892.502
Middelbaar beroepsonderwijs
Begroot Positief resultaat Negatief resultaat 2016 6.080.243 81.324.167 2017 -39.909.099 7.268.627 2018 2.501.787 92.163.876
Reserves nemen ieder jaar toe
Zie ook pagina 20 van de Financiële Staat van het Onderwijs 2018, figuren 2.21 t/m 2.27.
Hoger onderwijs
Begroot Positief resultaat Negatief resultaat 2016 -70.244.947 -91.269.258 2017 -95.387.504 -11.033.798 2018 -21.974.266 113.341.445
Wetenschappelijk onderwijs
Begroot Positief resultaat Negatief resultaat 2016 -37.161.180 136.952.426 2017 -68.746.472 74.135.163 2018 -51.021.450 67.087.275
Toename van de reserves sinds 2014, onderwijs als geheel, incl. samenwerkingsverbanden in mln. euro
Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2017 Gerealiseerd 2016 Gerealiseerd 2015 Gerealiseerd 2014 2014 305.943.312 2015 529.666.873 305.943.312 2016 273.214.873 529.666.873 305.943.312 2017 271.462.158 273.214.873 529.666.873 305.943.312 2018 391.845.931 271.462.158 273.214.873 529.666.873 305.943.312
Primair onderwijs
Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2017 Gerealiseerd 2016 Gerealiseerd 2015 Gerealiseerd 2014 2014 -33.012.511 2015 34.149.831 -33.012.511 2016 74.301.217 34.149.831 -33.012.511 2017 106.417.872 74.301.217 34.149.831 -33.012.511 2018 5.895.043 106.417.872 74.301.217 34.149.831 -33.012.511
Voortgezet onderwijs
Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2017 Gerealiseerd 2016 Gerealiseerd 2015 Gerealiseerd 2014 2014 -14.378.740 2015 58.937.423 -14.378.740 2016 23.149.314 58.937.423 -14.378.740 2017 62.895.180 23.149.314 58.937.423 -14.378.740 2018 93.892.502 62.895.180 23.149.314 58.937.423 -14.378.740
Middelbaar beroepsonderwijs
Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2017 Gerealiseerd 2016 Gerealiseerd 2015 Gerealiseerd 2014 2014 43.752.256 2015 182.510.572 43.752.256 2016 81.324.167 182.510.572 43.752.256 2017 7.268.627 81.324.167 182.510.572 43.752.256 2018 92.163.876 7.268.627 81.324.167 182.510.572 43.752.256
Hoger onderwijs
Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2017 Gerealiseerd 2016 Gerealiseerd 2015 Gerealiseerd 2014 2014 43.752.256 2015 182.510.572 43.752.256 2016 81.324.167 182.510.572 43.752.256 2017 7.268.627 81.324.167 182.510.572 43.752.256 2018 92.163.876 7.268.627 81.324.167 182.510.572 43.752.256
Wetenschappelijk onderwijs
Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2017 Gerealiseerd 2016 Gerealiseerd 2015 Gerealiseerd 2014 2014 144.118.304 2015 146.737.260 144.118.304 2016 136.952.426 146.737.260 144.118.304 2017 74.135.163 136.952.426 146.737.260 144.118.304 2018 67.087.275 74.135.163 136.952.426 146.737.260 144.118.304