Op 81% van de onderzochte scholen in het (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so) is de onderwijskwaliteit Voldoende. In 2024-2025 is het aandeel leerlingen toegenomen. In deze context ontwikkelen de besturen en scholen zich, samen met het regulier onderwijs, richting inclusiever onderwijs. Op sommige plaatsen is de beweging al zichtbaar in de dagelijkse praktijk, bijvoorbeeld door intensieve samenwerking met reguliere scholen en vormen van geïntegreerd onderwijs.
De baanzekerheid van vso-leerlingen is lager dan van leerlingen in het praktijkonderwijs (pro). Direct na uitstroom heeft ongeveer een derde van de vso-leerlingen een baan, tegenover ongeveer 60% van de pro-leerlingen.
Het veiligheidsbeleid is op orde, maar er zijn veel uitdagingen. Veel jongeren kampen met mentale problemen en psychische klachten. Vooral jonge tieners die relatief veel tijd aan sociale media besteden zijn kwetsbaar. Leerlingen binnen het praktijkonderwijs en (v)so lijken bovendien een verhoogd risico te lopen op criminele uitbuiting.
De gesloten jeugdzorg wordt afgebouwd. De instellingen worden opgeheven of omgevormd tot kleinschalige voorzieningen. Dit heeft impact op onderwijs aan residentiële leerlingen. Aan de nieuwe kleinschalige voorzieningen is namelijk geen school verbonden. De jongeren in deze voorzieningen zouden naar een v(s)o-school in de buurt moeten kunnen gaan. Maar het is onduidelijk of deze scholen altijd voldoende expertise hebben om deze leerlingen goed te kunnen ondersteunen.
Beeld: © Inspectie van het Onderwijs
Lees goede voorbeelden uit de praktijk in ons online magazine
In het online magazine bij De Staat van het Onderwijs 2026 koppelen we de feiten en cijfers uit het rapport aan verhalen en suggesties uit de onderwijspraktijk.
Meer leerlingen die meedoen in het regulier onderwijs; we spreken een school voor speciaal onderwijs die daar hard aan meewerkt. Hoe? Onder meer door coaching van leraren in het regulier onderwijs door de ambulante dienst. “Maatwerk en zichtbaarheid zijn heel belangrijk.” In dit artikel leest u over deze samenwerking, over het verschil met het regulier onderwijs en we delen handvatten over een succesvolle overstap van speciaal naar regulier onderwijs. “Investeer in de persoonlijke relatie en observeer, ook op sociaal-emotioneel vlak: gaat het bijvoorbeeld bij het buitenspelen goed met de sociale interactie?”