Inspectie onderzocht de registratie van aan- en afwezigheid van leerlingen

Over het onderzoek

In het po zijn 15 scholen onderzocht, in het vo 10 scholen en in het (v)so 16 scholen. Tijdens de onderzoeken sprak de inspectie met de directie, verzuimfunctionarissen, leerlingen en leraren. Ook onderzocht de inspectie de verzuimregistratie en ging ze na of scholen wettelijke verplichte meldingen doen van ongeoorloofd verzuim. Ongeoorloofd verzuim betekent dat iemand afwezig is zonder geldige reden of zonder dat er vooraf toestemming is verleend. Door dit te onderzoeken kreeg de inspectie een totaalbeeld van het verzuimbeleid en van de uitvoering van dat beleid op de betreffende scholen. Wanneer de inspectie tijdens het onderzoek tekortkomingen in de naleving van de wetgeving tegenkwam, heeft ze de school daarvoor een herstelopdracht gegeven. 

In het po zijn op de onderzochte scholen geen tekortkomingen geconstateerd. In het vo zijn op 2 scholen tekortkomingen geconstateerd op het onderdeel melding en vervolgmelding van ongeoorloofd verzuim. Ook zijn er 2 tekortkomingen op het onderdeel wettelijke vereisten rondom schorsingen. Bij de vo-scholen met tekortkomingen zijn deze direct na het onderzoek opgelost waardoor er geen herstelonderzoek nodig is. Bij 3 so-scholen en 3 vso-scholen worden aan het eind van dit schooljaar 2025-2026 herstelonderzoeken uitgevoerd naar aanleiding van de geconstateerde tekortkomingen.

Wat valt op?

Alle onderzochte po- en vo-scholen registreren de aan- en afwezigheid van de leerlingen zorgvuldig, doen de wettelijk verplichte meldingen van ongeoorloofd verzuim (bij 16 uur ongeoorloofd verzuim in 4 aaneengesloten weken) en hebben een verzuimbeleid dat wordt uitgevoerd. De inspectie stelde vast dat 2 so-scholen en 3 vso-scholen geen dekkende verzuimregistratie bijhouden. Bij 2 vso-scholen ziet ze tekortkomingen bij het melden van ongeoorloofd verzuim.

Tijdens de onderzoeken bij de scholen in het po en in het (v)so zijn ook onderwijstijd en verlof (vrijstelling van geregeld schoolbezoek) beoordeeld. Alle po-scholen voldoen op deze 2 gebieden aan de naleving van de wettelijke vereisten. Bij 1 so-school en bij 1 vso- school zien we dat de reden van verlof niet binnen het wettelijk kader en de bijbehorende richtlijnen valt. 1 vso-school voldoet niet aan de wettelijke verplichtingen met betrekking tot het afwijken van de onderwijstijd. Hiervoor kregen de (v)so-scholen herstelopdrachten.

Scholen in alle sectoren zien het belang van een zorgvuldige registratie van verzuim en geven opvolging als leerlingen veel verzuimen. Dat doen scholen als er sprake is van geoorloofd verzuim (bijvoorbeeld in geval van veelvuldig ziekteverzuim) en bij ongeoorloofd verzuim (spijbelen of afwezig zonder geldige reden). Dit belang wordt versterkt doordat scholen merken dat alle soorten verzuim de laatste jaren zijn toegenomen. Zij noemen de covid-pandemie als mogelijke oorzaak.   

In enkele onderzoeken zag de inspectie dat scholen geen vervolgmeldingen deden bij leerlingen die al een keer gemeld waren. Het kan namelijk voorkomen dat leerlingen over een langere periode spijbelen en daarom vaker, soms wekelijks, gemeld moeten worden. Deze vervolgmeldingen zijn wettelijk verplicht. Scholen en ketenpartners (zoals leerplichtambtenaren, ondersteuningsfunctionarissen en samenwerkingsverbanden) gingen er in deze gevallen vanuit dat leerlingen die vaker spijbelen door die ene melding al in beeld waren bij leerplicht en zorgfunctionarissen. 

Aanbevelingen

De inspectie roept scholen en ketenpartners op altijd meldingen en vervolgmeldingen van verzuim te doen. Op die manier ontstaat er een volledig, cijfermatig onderbouwd beeld van het ongeoorloofd verzuim van een leerling. Ook roept ze scholen op na te gaan of de eigen procedures rondom schorsingen, verlofaanvragen en afwijkingen in de onderwijstijd voldoen aan wet- en regelgeving.