De aansluiting van het aanbod van mensen met een theoretische opleiding op de vraag van de arbeidsmarkt in een regio hangt niet alleen samen met de spreiding van het opleidingsaanbod over het land. Het hangt ook samen met hoeveel afgestudeerden in de regio blijven werken en hoeveel er terugkeren naar de regio waar ze opgroeiden. Dit blijkt uit het rapport Aanbod in de regio van de Inspectie van het Onderwijs. De aanleiding voor het onderzoek zijn zorgen in verschillende regio’s over de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel.

Meetinstrument voor arbeidsmarktregio’s

De inspectie ontwikkelde een meetinstrument dat duidelijk maakt hoe groot het risico is op tekorten op de arbeidsmarkt. Ook maakt het het type risico per regio duidelijk. Dit meetinstrument, de risicomaat, is ingezet voor 12 beroepen. Die beroepen vallen in de sectoren onderwijs, zorg en techniek. In die sectoren is de vraag groter dan het aanbod. De risicomaat combineert 3 elementen die invloed hebben op de aansluiting van het aanbod van mensen met een theoretische opleiding op de vraag van de arbeidsmarkt. Dat zijn de spanning op de arbeidsmarkt, het regionale aanbod van afgestudeerden en hoeveel afgestudeerden gaan werken in de regio of na de studie teruggaan naar de regio waar ze vandaan kwamen. Het rapport geeft hiermee een brede analyse van regionale verschillen in de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Redenen voor kwetsbaarheid van een regio

Uit het onderzoek blijkt dat regio's om 2 redenen kwetsbaar zijn bij het invullen van hun arbeidsmarktvraag. De eerste reden is dat er meer vacatures dan afgestudeerden zijn in een vakgebied. De tweede reden is dat afgestudeerden onvoldoende binding hebben met de regionale arbeidsmarkt. Daardoor vertrekken zij voor werk naar een andere regio. Een combinatie van beide redenen kan een regio extra kwetsbaar maken.

Uitkomsten kunnen helpen bij de aanpak van knelpunten

De uitkomsten van het onderzoek kunnen helpen om de knelpunten op het gebied van regionale tekorten aan personeel in bepaalde beroepen aan te pakken. Beleidsmakers en anderen die zich bezighouden met vraagstukken over onderwijs en arbeidsmarkt kunnen zien of sturing op het opleidingsaanbod nodig is. Het kan ook nodig zijn om de aantrekkingskracht van de regio te verbeteren door het verbeteren van de woon- en werkomstandigheden.

Informatie over de arbeidsmarkt betrekken bij besluiten over opleidingsaanbod

Het is belangrijk om informatie over de regionale arbeidsmarkt en werk- en woonomstandigheden te betrekken bij besluiten over opleidingscapaciteit, opleidingsspreiding en nieuwe opleidingen. Naast informatie over opleidingen moeten toekomstige studenten informatie krijgen over hun kansen op de arbeidsmarkt en de verwachte regionale personeelsbehoefte.

Samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt

Het oplossen van de knelpunten vraagt om intensieve samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Het vraagt ook om een gerichte aanpak op regionaal niveau door beleidsmakers en anderen die zich bezighouden met vraagstukken over onderwijs en arbeidsmarkt.