Het onderwijs digitaliseert in hoog tempo, van administratie en communicatie tot leeromgevingen, toetsen en examens. De afgelopen jaren lieten cyberincidenten zien dat digitale verstoringen het onderwijs direct kunnen raken. Op 15 augustus 2026 trad de Cyberbeveiligingswet (Cbw) in werking. Deze wet is een belangrijke stap in het versterken van de digitale weerbaarheid van organisaties tegen toenemende cyberdreigingen. Veel organisaties moeten nu aan nieuwe verplichtingen op het gebied van cyberbeveiliging en risicobeheersing voldoen.
Voor het onderwijs is een ministeriële regeling in de maak, alleen voor bekostigde hogescholen en universiteiten. Het primair en voortgezet onderwijs en het mbo vallen niet onder deze wet. Een van de verplichtingen waaraan het hoger onderwijs moet gaan voldoen is registratie in het portaal van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Inmiddels hebben al 44 van de (in totaal) 54 bekostigde universiteiten en hogescholen dat gedaan.
Ministeriële regeling
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in 2025, na overleg met de minister van Justitie en Veiligheid, besloten om de bekostigde universiteiten en hogescholen aan te wijzen als ‘belangrijke entiteiten’. Deze instellingen vervullen een belangrijke maatschappelijke functie. Zij verzorgen niet alleen onderwijs, maar voeren ook wetenschappelijk en toegepast onderzoek uit en beheren daarbij grote hoeveelheden waardevolle en gevoelige informatie. Digitale verstoringen of cyberincidenten kunnen daardoor gevolgen hebben voor het onderwijs, onderzoek en andere maatschappelijke sectoren. De minister legt in de Cyberbeveiligingsregeling hoger onderwijs vast dat deze instellingen onder de Cbw vallen.
Wat betekent dit voor het hoger onderwijs?
In de Cbw staan 3 plichten:
- Een registratieplicht: de instelling registreert zich bij het NCSC;
- een meldplicht: de instelling meldt significante cyberincidenten;
- een zorgplicht: de instelling neemt passende maatregelen om haar systemen en informatie te beveiligen.
De Cyberbeveiligingsregeling hoger onderwijs werkt deze plichten nader uit. De inspectie verwacht dat de registratieplicht en meldplicht door de start van de Cyberbeveiligingsregeling hoger onderwijs in maart 2027 ingaan. Ook verwacht de inspectie dat de zorgplicht en haar toezicht hierop 36 maanden na de start van de regeling ingaan, waarschijnlijk in maart 2030. In die 36 maanden gaat de inspectie met de sector in gesprek om samen te groeien in vertrouwen.