Wat doet een onderwijsinspecteur tijdens een schoolbezoek? Voor de podcast 'In gesprek over leiderschap' neemt onderwijsinspecteur Dick te Boekhorst de luisteraars mee in zijn werk. Dick kent het onderwijs van verschillende kanten. Hij werkte als docent, opleidingshoofd en directeur in het hoger onderwijs. Daarna werd hij rector in het voortgezet onderwijs. Tegenwoordig bezoekt hij scholen als onderwijsinspecteur. Hieronder alvast een tipje van de sluier over wat de podcast vertelt.
De werkdag begint soms al vroeg
Als inspecteur bezoekt Dick scholen in heel Nederland. Soms is een school dichtbij, maar vaak moet hij een flink eind reizen. Een onderzoeksdag op school begint meestal rond 8.30 uur.
Zodra Dick het schoolterrein oploopt, begint hij met kijken en luisteren. Nog voordat het eerste gesprek plaatsvindt, let hij op wat er om hem heen gebeurt. Hoe gaan leerlingen met elkaar om? Worden leerlingen begroet als ze binnenkomen? En wat gebeurt er als iemand wordt aangesproken op zijn gedrag?
Dick maakt ook graag een praatje met de conciërge of met leerlingen op het schoolplein. Juist zulke alledaagse momenten geven hem een eerste indruk van de school.
Van schoolplein naar klaslokaal
Dick voert een onderzoek meestal samen met collega-inspecteurs uit. Na een eerste gesprek met de schoolleiding gaan ze de school in. Ze verdelen de lesbezoeken en gesprekken, zodat ze een zo breed mogelijk beeld krijgen. Iedereen heeft zich vooraf al goed voorbereid. De inspecteurs en analisten hebben onder meer de onderwijsresultaten, het schoolplan en informatie over sociale veiligheid bekeken.
Tijdens het bezoek onderzoeken ze hoe het onderwijs er in de praktijk uitziet. Daarbij krijgt de school de ruimte om haar eigen verhaal te vertellen. Ook houden de inspecteurs rekening met de identiteit, de omstandigheden en de onderwijsvisie van de school.
In de ochtend bezoeken de inspecteurs verschillende lessen, bij verschillende vakken, leerjaren en docenten. Hoe geven leraren les? Hoe gaan zij met leerlingen om? En hoe reageren leerlingen daarop? Leerlingen zijn soms opvallend eerlijk. Zo maakte Dick eens mee dat een leerling tijdens een les tegen hem zei: ‘Zo is hij normaal nooit.’
In gesprek met leerlingen, leraren en schoolleiding
Naast de lesbezoeken voeren de inspecteurs gesprekken met leerlingen, leraren, de schoolleiding en andere medewerkers. Zo horen ze verschillende verhalen en krijgen ze een completer beeld van de school.
Het ene moment spreekt Dick met leerlingen over hoe veilig zij zich voelen. Even later spreekt hij met schoolbestuur over taal en rekenen, de begeleiding van leerlingen of de onderwijsresultaten. Ook bespreekt hij met de schoolleiding hoe zij de kwaliteit van het onderwijs bewaakt en verbetert.
Die afwisseling maakt iedere onderzoeksdag anders. Steeds gaat het om dezelfde vraag: wat gaat goed op deze school en wat kan beter?
Na het schoolbezoek
Rond 17.00 uur zit de onderzoeksdag op school er meestal op. De inspecteurs hebben dan veel lessen bezocht en met veel mensen gesproken. Na het schoolbezoek verwerken de inspecteurs alle observaties en gesprekken in een rapport. Zorgvuldigheid staat daarbij voorop. De inspecteurs wegen alle bevindingen zorgvuldig af. Dick bespreekt de uitkomsten vervolgens met de schoolleiding. Daarna wordt het rapport openbaar gemaakt, zodat iedereen kan zien wat de inspectie heeft onderzocht en vastgesteld.
Meer weten over het werk van een onderwijsinspecteur? Luister naar de volledige podcastaflevering Sterk samenwerken met de inspectie.