In het primair onderwijs (po) beoordelen wij als inspectie of de leerresultaten van leerlingen voldoen aan de landelijke normen én aansluiten bij hun mogelijkheden. Daarbij kijken we naar de resultaten in taal en rekenen, als belangrijke basisvaardigheden die leerlingen nodig hebben voor een goede aansluiting op vervolgonderwijs en deelname aan de samenleving. Op deze pagina leest u hoe wij de leerresultaten beoordelen en wanneer uw school een voldoende beoordeling krijgt.
Wij als inspectie gebruiken voor onze beoordeling van de leerresultaten het Onderwijsresultatenmodel primair onderwijs. Dit model helpt ons om te beoordelen hoe scholen over meerdere jaren presteren op het gebied van taal en rekenen.
Voor onderwijsprofessionals
Het Onderwijsresultatenmodel primair onderwijs (po) beschrijft de standaard Leerresultaten (OR1), die onderdeel is van het bredere toezicht op de onderwijskwaliteit van po-scholen. De landelijke normen waarmee wij als inspectie beoordelen of scholen voldoen aan OR1, liggen vast in de Regeling leerresultaten primair onderwijs 2020
Referentieniveaus en signaleringswaarden
Onderdeel van deze normen zijn de referentieniveaus voor taal en rekenen. De doorstroomtoets laat zien welk referentieniveau leerlingen bereiken:
- 1F is het basisniveau voor taal én rekenen waarop alle leerlingen aan het einde van groep 8 moeten zitten
- 1S/2F is een hoger niveau dat past bij leerlingen die vaardiger zijn in taal en rekenen Per referentieniveau geldt een signaleringswaarde: een ondergrens voor het percentage leerlingen dat dit niveau moet halen. Het streven is dat zoveel mogelijk leerlingen niveau 1S/2F halen.
De schoolweging
De schoolweging bepaalt welke signaleringswaarden voor een school gelden, door rekening te houden met de mate waarin de leerlingenpopulatie extra ondersteuning nodig heeft. Voor scholen met een hogere schoolweging – dus met meer leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben – ligt de signaleringswaarde lager. Zo kunnen wij als inspectie scholen eerlijk beoordelen.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent de schoolweging ieder jaar op basis van gegevens van scholen per 1 februari. Wij publiceren de schoolweging op de pagina Open data.
Het doel van het onderwijs is dat leerlingen belangrijke basisvaardigheden opdoen en zich ontwikkelen naar hun mogelijkheden. Met het onderwijsresultatenmodel berekenen wij of leerlingen voldoende taal en rekenen hebben geleerd. Dit betekent dat de school:
- Een aanbod heeft dat toewerkt naar de referentieniveaus
- De leerresultaten van alle leerlingen en groepen volgt en analyseert
- Ambitieuze doelen stelt voor taal en rekenen
- Met leerresultaten kan onderbouwen dat leerlingen groeien in hun beheersing van de basisvaardigheden
- Tijdig verbetering doorvoert als de gewenste groei achterblijft
Wij als inspectie beoordelen de leerresultaten van scholen op basis van de resultaten voor taal en rekenen in de doorstroomtoets. Per school kijken we welk percentage leerlingen het referentieniveau 1F of 1S/2F haalt. Deze percentages vergelijken we met de signaleringswaarden die horen bij de schoolweging van elke school. Zo bepalen we of de leerresultaten voldoen aan de landelijke normen.
Resultaten over 3 schooljaren
Voor een evenwichtig beeld kijken wij in principe naar de resultaten over 3 schooljaren, bij voorkeur de meest recente jaren. Dit voorkomt dat een jaar met uitzonderlijk hoge of lage resultaten te veel invloed heeft op ons eindoordeel. Vooral bij scholen met een kleinere leerlingenpopulatie verhoogt dit de betrouwbaarheid.
Kleine scholen
Had uw school in de afgelopen 3 schooljaren opgeteld minder dan 15 leerlingen in groep 8? Dan geldt uw school als kleine school en kijken wij bij onze beoordeling naar de leerresultaten van de laatste 5 schooljaren.
Aanleveren resultaten doorstroomtoets
De aanbieders van de doorstroomtoets controleren de gegevens en zetten de scores om in uniforme, vergelijkbare resultaten. Scholen en besturen leveren de resultaten van de doorstroomtoets zelf aan via DUO via het leerlingadministratiesysteem (LAS) in de uitwisseling met het ROD. Ook voeren ze hier de toegestane ontheffingen door. Zo krijgen wij als inspectie één dataset om de leerresultaten van alle scholen te beoordelen.
Uw school krijgt een voldoende beoordeling op de standaard Leerresultaten (OR1) als de resultaten voor zowel taal als rekenen op of boven de landelijke signaleringswaarden liggen die horen bij de schoolweging van uw school. Voor beide vakken geldt een eigen signaleringswaarde voor 1F en voor 1S/2F.
Wij als inspectie kijken daarbij of:
- De resultaten voor taal en rekenen minimaal boven de norm liggen dat aan het einde van groep 8 van leerlingen mag worden verwacht;
- De gemiddelde resultaten over 3 schooljaren stabiel zijn en niet structureel onder de norm liggen.
Heeft de leerlingenpopulatie van uw school een grotere groep leerlingen met bijzondere leerlingkenmerken? En ligt het resultaat voor taal en/of rekenen hierdoor niet op of boven de signaleringswaarden? Dan kunnen wij uw school mogelijk toch een voldoende beoordeling geven als u aannemelijk kunt maken dat de leerlingen naar hun mogelijkheden hebben gepresteerd.
Onvoldoende leerresultaten volgens het onderwijsresultatenmodel betekenen niet automatisch dat een school een onvoldoende krijgt. We beoordelen de resultaten alleen tijdens een kwaliteitsonderzoek.
Blijkt tijdens een kwaliteitsonderzoek dat het driejaarsgemiddelde voor de behaalde resultaten op 1F en 2F/1S onder de norm ligt? Dan gaan we hierover in gesprek met de school. Daarbij bespreken we:
- de kenmerken van de leerlingenpopulatie;
- de ontwikkeling van de behaalde resultaten in de afgelopen jaren;
- de verklaringen die de school of het bestuur geeft voor de behaalde resultaten.
Aanvullende informatie
Uit het onderzoek kan blijken dat de lage resultaten worden veroorzaakt door een groep leerlingen met specifieke leerlingkenmerken. In dat geval kan de school dit aantonen door aanvullende informatie over deze leerlingen aan te leveren. De aangeleverde informatie moet duidelijk maken:
- hoe de school de groep met specifieke leerlingkenmerken definieert en waarom de leerlingen tot deze groep behoren
- een controleerbare berekening van de resultaten van de leerlingen zonder specifieke leerlingkenmerken
- Wat de ontwikkeling is van de groep leerlingen met specifieke leerlingkenmerken
Op basis daarvan bepalen wij of het oordeel onvoldoende blijft, of dat er goede redenen zijn om tot een voldoende te komen.
Vervolgonderzoek of herstelopdracht
Wanneer we de resultaten tijdens een kwaliteitsonderzoek als onvoldoende beoordelen, krijgt de school het eindoordeel onvoldoende. En in sommige gevallen zeer zwak. Een jaar na vaststelling van het rapport volgt een nieuw onderzoek, om te onderzoeken of de school de tekortkoming(en) heeft hersteld.
Jaarlijks publiceren wij als inspectie de landelijke resultaten voor taal en rekenen op basis van de behaalde referentieniveaus (1F en 1S/2F). U vindt de bestanden met deze landelijke gegevens Leerresultaten primair onderwijs.
Dit gaat om landelijke gemiddelden over 3 schooljaren én om de leerresultaten van alle reguliere basisscholen afzonderlijk. U als school of bestuur kunt deze gegevens gebruiken om trends te volgen en eigen onderwijsdoelen te bepalen.
Heeft u vragen?
Wilt u meer informatie over deze bestanden? Neem dan contact op met onze afdeling Klantcontact via het contactformulier of telefonisch op werkdagen tussen 9.00 en 16.30 uur via 088-669 60 60.