2013 | Toezien op publieke belangen

Het rapport Toezien op publieke belangen verscheen in september 2013.¹ Het rapport focust op de maatschappelijke meerwaarde en (het verhogen van) het rijkstoezicht. Het rapport bevat een analyse van de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en sluit af met aanbevelingen:

• Herijk de rijksvisie op toezicht, neem daarbij als uitgangspunt de maatschappelijke functie van toezicht en de meerwaarde die het rijkstoezicht kan bieden bij het borgen van publieke belangen.
• Bevorder een opbrengstgerichte cultuur en verbeter de infrastructuur voor sterkere wetenschappelijke onderbouwing en evaluatie van toezicht.
• Bevorder het gebruik van krachtenveldanalyses bij vraagstukken rond het instellen, vormgeven en uitoefenen van het rijkstoezicht.
• Versterk de reflectieve functie van de rijkstoezichthouders, dus de feedback-rol die toezichthouders spelen voor de agendering, voorbereiding en evaluatie van beleid.
• Zorg voor een sterkere borging van de onpartijdige functievervulling en daarmee de samenhangende, onafhankelijke positionering van toezichthouders.
• Zorg voor een adequate publieke verantwoording van toezichthouders over ingezette capaciteit, instrumenten en bereikte resultaten en voor een passende verantwoordingsrelatie met het parlement.
• Zorg voor een reële verhouding tussen de van het toezicht verwachte opbrengsten en de daarvoor beschikbare capaciteit, zowel kwantitatief als kwalitatief.

Meer aandacht voor stelseltoezicht

Binnen de Inspectie van het Onderwijs leidden de aanbevelingen tot het prominenter opnemen van publieke belangen in het toezicht, met name door een toegenomen aandacht voor het stelseltoezicht. Dit was in eerste instantie nog een relatief losstaande activiteit en werd 4 jaar later officieel onderdeel van de Onderzoekskaders 2017.²