1999 | Variëteit en Waarborg

Door de afname van het aantal richtlijnen voor de inrichting en uitvoering van het onderwijs, werd het toezicht op deze richtlijnen door de Inspectie van het Onderwijs steeds minder arbeidsintensief. Toch kon men niet zonder meer aannemen dat scholen die aan de wettelijke vereisten voldeden, automatisch de juiste kwaliteit leverden.¹

Versterking publieke verantwoording

In het regeerakkoord van augustus 1998 van het kabinet-Kok II werd hier het volgende over afgesproken: ‘In de afgelopen periode is de autonomie van scholen en onderwijsinstellingen vergroot. Dit ging gepaard met afnemende regelgevende bemoeienis van de rijksoverheid. Autonomievergroting en deregulering zullen worden voortgezet. Tegenover die grotere vrijheid en minder regels zal in toenemende mate de kwaliteit van het onderwijs worden getoetst en bewaakt. […] De publieke verantwoording over de kwaliteit van het onderwijs zal worden versterkt. De school zal zich tegenover ouders en overheid moeten verantwoorden over de met de beschikbare middelen bereikte resultaten. Hiermee samenhangend zal de rol van de inspectie worden versterkt ter wille van een onafhankelijk oordeel.’²

Functies en voorwaarden onderwijstoezicht

In de daaropvolgende nota Variëteit en Waarborg werd een en ander verder uitgewerkt. Het wordt duidelijk dat de verschillen tussen scholen een uitgesproken wens waren: variëteit was ‘intrinsiek goed en gewild’ omdat het de keuzemogelijkheden van burgers verruimt. Toenemende verschillen tussen scholen vroegen echter wel om bewaking van de ondergrens: de waarborgkant.  De nota beschrijft de functies van het toezicht op het onderwijs, de voorwaarden waaraan het moet voldoen en deed voorstellen voor de inrichting ervan. Hiermee was de nota de opmaat voor de Wet op het onderwijstoezicht.