Ouderbijdrage in het basisonderwijs

Het basisonderwijs in Nederland is gratis voor ouders en leerlingen. De overheid betaalt het onderwijs zodat alle kinderen van Nederland naar school kunnen. Scholen mogen wel een geldelijke bijdrage vragen, maar dat is dan voor iets extra’s en op vrijwillige basis. Met de invoering van passend onderwijs is daaraan niets veranderd, al lopen sommige geldstromen nu anders. De vrijwilligheid van de ouderbijdragen is belangrijk omdat alle kinderen recht hebben op het onderwijs dat zij nodig hebben, los van de financiële situatie van de ouders. Daarom blijven wij dit thema actief controleren.

Voorbeelden uit de praktijk

Onderstaande situaties zijn enkele voorbeelden die wij in de praktijk tegenkomen maar wettelijk niet zijn toegestaan.

Verplichte overblijfgelden bij een continurooster

In de Wet op het primair onderwijs (WPO) is in artikel 40, lid 1 (en artikel 13 lid 1 onder e) vastgelegd, dat aan ouders een extra bijdrage gevraagd kan worden, mits daarbij is vermeld dat deze vrijwillig is. Artikel 40 geeft tevens expliciet aan dat toelating tot de school niet afhankelijk gesteld mag worden van de betaling van deze bijdrage. De inspectie komt constructies tegen waarbij een school bij een continurooster voor de lunchpauze geld wordt gevraagd, in de vorm van overblijfkosten. Bij een continurooster echter blijven kinderen tussen de middag verplicht op school. Er is dan sprake van schooltijd en hiervoor mag de school geen verplichte bijdrage vragen. Wel mag er een vrijwillige bijdrage in de kosten worden gevraagd.

Inschrijfgelden

In de WPO is in artikel 13 lid 1 onder e vastgelegd dat de schoolgids informatie bevat over de geldelijke bijdrage (ouderbijdrage) waarbij vermeld moet worden dat deze vrijwillig is. Artikel 40 lid 1 geeft tevens expliciet aan dat toelating tot de school niet afhankelijk gesteld mag worden van de betaling van deze bijdrage. Dit geldt ook voor eventuele inschrijfgelden. Een school mag geen administratiekosten, inschrijfgelden, betaalde lidmaatschappen of vergelijkbare bijdragen verplicht stellen. Dit geldt zowel bij eerste inschrijving van leerlingen als in volgende schooljaren. Ook hiervoor geldt dat de school alleen een vrijwillige bijdrage mag vragen.

Plusklassen met een verplichte ouderbijdrage

Verder komt de inspectie constructies tegen voor hoogbegaafde leerlingen (zoals een ‘plusklas’) waarvoor besturen een verplichte bijdrage van de ouders vragen. Op het moment dat zij deze niet willen of kunnen betalen is het kind niet welkom in deze specifieke voorziening. Dit is niet toegestaan. Er is dan namelijk sprake van een schending van het gelijkheidsbeginsel in het onderwijs. Scholen moeten hun onderwijs afstemmen op de verschillen tussen leerlingen; dit geldt voor alle leerlingen. Bovendien handelt het betreffende bestuur in strijd is met eerder genoemde artikelen over de vrijwilligheid van ouderbijdragen.