Knelpunten in de beroepspraktijkvorming tijdens coronaperiode

De coronaperiode leidde bij twee derde van de niet-bekostigde mbo-instellingen in het onderzoek tot knelpunten in de beroepspraktijkvorming (bpv). Het meest genoemd (64%) wordt het kleiner aantal beschikbare plekken. Bedrijven als kapsalons, mondzorgpraktijken, retail en horeca moesten sluiten waardoor er geen bpv werd uitgevoerd. Bij de heropening zijn er soms uren ingehaald, maar er was sprake van terughoudendheid met het aannemen van stagiaires om extra kosten te vermijden.

Stages verplaatst, vervangende opdracht of vervangende plek

De bpv kon wel blijven doorgaan in bijvoorbeeld de noodzakelijke kinderopvang, reguliere beveiliging en bij productiebedrijven. Als studenten niet (meer) terecht konden, werd in de meeste gevallen de stageperiode verplaatst naar een later moment, een vervangende opdracht gegeven of bemiddeld bij het zoeken naar een vervangende bpv-plek in dezelfde branche.

Op deze manier gingen niet-bekostigde mbo-instellingen om met studenten die niet (meer) terecht konden in de beroepspraktijkvorming:

  • bpv verplaatsen naar een later moment: 31%
  • Vervangende opdrachten: 26%  
  • bemiddeling bij zoeken naar vervangende bpv plaats in dezelfde branche: 26%
  • bpv bij een leerbedrijf op de instelling: 5%
  • bpv afbreken en beoordelen op basis van reeds behaalde leerdoelen: 3%  
  • anders: 10%  

Onder de categorie ‘anders’ wordt onder andere genoemd: in stageverslag mag een proeve van bekwaamheid worden verwerkt, aanvullende praktijktraining op locatie, praktijksimulaties op locatie, en zelfde opdrachten via ander medium.

Waar de studenten nog wel terecht konden in de beroepspraktijkvorming, was in een derde van de gevallen sprake van een andere invulling. Dat kwam niet altijd ten goede aan de student. Studenten werden op een andere plek binnen het bedrijf ingezet of de aard van de werkzaamheden werd anders, zoals dozen inpakken bij een webshop of ramen wassen in een - gesloten - horecabedrijf.

Knelpunten stage in het zorgveld

Alle instellingen uit de steekproef die opleiden voor de medische zorg ervaren knelpunten in de bpv in het zorgveld. In de zorg was er tijdens de coronaperiode meer ziekte onder het personeel, waardoor studenten meer diensten moesten draaien of meer tijd dan normaal op de werkvloer stonden. Het gevolg was minder begeleiding en ook minder goede begeleiding aan studenten, en te weinig resterende tijd voor de bpv-opdrachten.

Minder begeleiding en minder geleerd tijdens stage

11% van de studenten geeft aan dat zij minder begeleiding kregen vanuit hun stage dan voor de coronaperiode. Daarnaast denkt 18% van de studenten dat zij minder hebben geleerd van hun stage tijdens corona. De meest genoemde oorzaken hiervoor zijn: niet of minder kunnen uitvoeren van opdrachten, niet of minder regelmatig kunnen oefenen en geen of minder feedback ontvangen op het functioneren.

Als studenten minder leerden in de beroepspraktijkvorming, zijn dit de oorzaken die zij noemen studenten:

  • ik kon niet of minder stage-/leerwerkplekopdrachten uitvoeren: 54%
  • ik kon niet of minder regelmatig oefenen: 46%
  • ik kreeg geen of minder vaak feedback op mijn functioneren: 36%
  • ik kreeg een minder goed beeld van wat het beroep inhoudt: 34%
  • ik deed geen of minder ervaring op over hoe ik me moet gedragen op het werk: 24%
  • ik kon me niet of minder goed voorbereiden op examens: 18%
  • ik herkende de relatie niet tussen wat ik op de opleiding en op de stage/ leerwerkplek leer: 8%
  • weet niet: 6%

Samenwerking met de branche of werkveld

De helft van de instellingen geeft aan dat de coronaperiode niet heeft geleid tot (wezenlijke) wijzigingen in de samenwerking met de branche of het werkveld. Vier instellingen spreken juist van intensiever contact, bijvoorbeeld in het kader van het zoeken naar goede stageplekken. Ook heeft het bij drie instellingen tot een versterkte samenwerking geleid, zoals een betere onderlinge afstemming, of verminderde druk bij zorgpersoneel doordat docenten zelf extra visitaties en begeleiding op de werkvloer uitvoerden.