Blijvend aandacht nodig voor bevoegd lesgeven

In voorgaande schooljaren onderzochten we het arbeidsmarktgerichte uitstroomprofiel en het profiel vervolgonderwijs. Afgelopen schooljaar was het uitstroomprofiel dagbesteding aan de beurt. Bij alle uitstroomprofielen ging de inspectie na of de leraren bevoegd zijn. Slechts enkele leraren bleken zonder bevoegdheid in functie te zijn.

In het uitstroomprofiel dagbesteding komt het wel vaker voor dat ondersteunend personeel structureel en zelfstandig lesgevende taken uitvoert. Dat zagen we ook bij het arbeidsmarktgerichte uitstroomprofiel. De reeks van themaonderzoeken naar de uitstroomprofielen in het voortgezet speciaal onderwijs is nu afgerond. Maar bevoegd lesgeven zal voor de inspectie ook in de komende jaren een belangrijk aandachtspunt blijven.

Laag percentage onbevoegde leraren voortgezet speciaal onderwijs

Bij de themaonderzoeken naar de uitstroomprofielen arbeid en vervolgonderwijs bleek rond de 3% van de leraren onbevoegd les te geven. Het gaat in die uitstroomprofielen meestal om onbevoegde vakleraren. In het uitstroomprofiel dagbesteding zijn niet veel vakleraren werkzaam. Daar werken relatief veel groepsleraren met een pabo-achtergrond. In 2017/2018 waren 2 van deze groepsleraren onbevoegd. Dat is minder dan 1%.

Aandeel onbevoegde leraren bij themaonderzoeken uitstroomprofiel dagbesteding 2017/2018 op 30 bezochte scholen
GroepsleraarVakleraarLeraar LO*Totaal
Bevoegd4546855577
Onbevoegd2002
Totaal4566855579

*Leraar lichamelijke opvoeding

Inspectie van het Onderwijs Brontabel als csv (107 bytes)

Veel ondersteuners geven onbevoegd les

Bij 9 van de 30 bezochte scholen uit het uitstroomprofiel dagbesteding laten schoolleiders onderwijsassistenten structureel en zelfstandig lesgevende taken uitvoeren. Ze doen dat vaak om de groepen leerlingen kleiner te maken. De onderwijsassistent verzorgt bijvoorbeeld elke week een kookles, terwijl de groepsleraar een rekenles geeft aan de rest van de klas. Dit is wettelijk niet toegestaan. Wel kan een ondersteuner incidenteel met een groepje leerlingen werken, terwijl de groepsleraar in de buurt is.

Geschikt personeel moeilijk te werven

Schoolleiders zetten ondersteunend personeel soms ook in omdat zij niet aan bevoegd personeel kunnen komen. In het uitstroomprofiel dagbesteding hebben 25 van de 30 bezochte scholen moeite met het vinden van geschikt personeel. De scholen krijgen geen of weinig reacties op vacatures. Ook komt het regelmatig voor dat kandidaten onvoldoende affiniteit of competenties hebben om met de doelgroep om te gaan.

Besturen aan zet

De themaonderzoeken in de 3 uitstroomprofielen van het voortgezet speciaal onderwijs zijn afgerond, maar we blijven het bevoegd lesgeven onder de aandacht brengen. In het Onderzoekskader voortgezet speciaal onderwijs 2017 staat dat besturen zorg moeten dragen voor bekwaam en bevoegd personeel. Bij elk vierjaarlijks onderzoek bij bestuur en scholen zal het bevoegd lesgeven daarom aan de orde komen. Daarbij hebben we oog voor de problemen die scholen ervaren als gevolg van het lerarentekort.