Samenstelling lerarenteam beïnvloedt schoolprestaties

De samenstelling van het lerarenteam heeft invloed op schoolprestaties. Leerlingen halen hogere cijfers wanneer zij les krijgen van docenten met meer ervaring en van docenten in hogere salarisschalen. Onbevoegde leraren hebben een negatief effect op eindexamencijfers. Door de wijze van onderzoek kunnen we uitsluiten dat deze verschillen veroorzaakt worden door leerling- of schoolkenmerken.

De vraag welke kenmerken van leraren goede leerlingprestaties verklaren is lastig te beantwoorden. Leraren zijn niet gelijk verdeeld over scholen. We zien bijvoorbeeld een hoger percentage leerlingen met universitair opgeleide ouders op vwo-scholen met de meeste leraren met een wo-masterachtergrond.

Onderzoeksmethode

Om te onderzoeken of de samenstelling van lerarenteams invloed heeft op de schoolprestaties van leerlingen maken we in dit onderzoek gebruik van zogeheten leerling-fixed-effects. Op deze manier houden we zowel rekening met leerlingkenmerken, zoals intelligentie, als met schoolkenmerken, zoals de kwaliteit en de buurt van de school.

De intuïtie van deze methode is als volgt: leerlingen scoren niet voor ieder vak hetzelfde cijfer op hun centraal eindexamen. Een leerling kan bijvoorbeeld beter scoren voor wiskunde dan voor Engels. Tegelijkertijd verschillen de kenmerken van lerarenteams. Een leerling kan voor Frans bijvoorbeeld oudere docenten hebben dan voor geschiedenis. Deze verschillen gebruiken we om het effect van lerarenteams op examencijfers te onderzoeken.

Onbevoegde leraren nadelig voor schoolprestaties

Onbevoegde leraren hebben een negatief effect op examencijfers. Het eindexamencijfer van leerlingen daalt wanneer er meer lessen worden gegeven door onbevoegde leraren.

Het negatieve effect van onbevoegde leraren op examencijfers is  klein, maar het draagt wel bij aan de kansenongelijkheid. Onbevoegd gegeven lessen zijn namelijk niet gelijk verdeeld over schooltypes, leerlingen en regio’s. Jaarlijks krijgen ongeveer 9000 leerlingen (5.2%) in de eindexamenklassen voor tenminste één vak les van een volledig onbevoegd lerarenteam.

Ervaring heeft positief effect op leerlingprestaties

Leerlingen presteren beter op hun eindexamen wanneer hun lerarenteam meer ervaring heeft. Ook dit effect is relatief klein. Het opleidingsniveau van leraren heeft geen duidelijk effect op de schoolprestaties van leerlingen.

Betere leraren worden beter beloond

Scholen slagen erin om goede leraren beter te belonen. Leerlingen halen iets hogere cijfers bij leerkrachten die meer verdienen. Lerarenteams met een gemiddeld uurloon dat 10% hoger ligt, behalen met hun leerlingen gemiddeld 0.013 punten hoger op het centraal eindexamen. Daar bovenop hebben lerarenteams met meer leraren in hogere salarisschalen een positief effect op de examencijfers van leerlingen. Op basis van ons onderzoek kunnen we uitsluiten dat deze verschillen komen door leerling- of schoolkenmerken, maar kunnen we geen uitspraken doen over mogelijke effecten van een verhoging van de lerarensalarissen op leerlingprestaties.