Examencommissies in het hoger onderwijs moeten grip houden op maatwerk

Studenten krijgen steeds meer mogelijkheden om hoger onderwijs op maat te volgen. De toename van maatwerktrajecten brengt diverse uitdagingen met zich mee voor examencommissies. Zij moeten instaan voor de kwaliteit van elk afgegeven diploma, ongeacht de route die een student heeft doorlopen. Een opleiding kan een veelheid aan routes hebben. Dat vraagt een examencommissie die een veelheid aan taken aankan en over specifieke expertise beschikt.

Verschillende routes naar dezelfde eindtermen

Een toenemend aandeel studenten volgt onderwijs op maat op basis van leeruitkomsten. In korte tijd is dit gestegen tot 43% van alle deeltijd- en duale studenten in het bekostigd hoger onderwijs. Deze vorm van flexibel onderwijs maakt het hoger onderwijs aantrekkelijker voor volwassenen die een baan met een studie willen combineren. Omdat vanuit leeruitkomsten individuele opleidingstrajecten worden samengesteld, zal de route naar het diploma per student verschillen. Het is voor examencommissies een uitdaging om de kwaliteit van alle verschillende opleidingstrajecten te borgen. Elke student moet immers uiteindelijk aan dezelfde eindtermen voldoen.

Spanningsveld bij lerarenopleidingen

Scholen en potentiële leraren hebben behoefte aan op maat gesneden routes naar het leraarschap. Dat moet het oplopende lerarentekort tegengaan. Examencommissies van lerarenopleidingen staan voor de uitdaging om vast te blijven houden aan de landelijke bekwaamheidseisen voor leraren. Dit ondanks de maatschappelijke druk om snel leraren af te leveren.   

Zicht op maatwerktrajecten in het buitenland

Bijna 1 op de 10 hogescholen en universiteiten verzorgt onderwijs in het buitenland. De vraag is hoe examencommissies vanuit Nederland zicht kunnen hebben op dit onderwijs. Zo moeten examencommissies aan de poort van de opleiding kunnen inschatten of de buitenlandse vooropleiding  wel aansluit. Daarnaast moeten examencommissies zicht houden op de kwaliteit van het buitenlandse deel van de opleiding. Studenten die onderwijs in het buitenland volgen en een Nederlands diploma willen behalen, zijn wettelijk verplicht een deel van het onderwijs in Nederland te volgen. Studenten kunnen vrijstellingen aanvragen voor vakken in Nederland. De examencommissie moet beoordelen of het vak in het buitenland wel van dezelfde kwaliteit is. Maar de fysieke afstand en culturele verschillen kunnen het bemoeilijken om daar een goede beslissing over te nemen.