Nog te veel onregelmatigheden bij afname eindexamens: 1370 examens geheel of gedeeltelijk ongeldig verklaard

In 2016 zijn door scholen bij de Inspectie van het Onderwijs 607 onregelmatigheden gemeld bij de afname van eindexamens in het voortgezet onderwijs. Dat leidde ertoe dat de inspectie 1370 examens en rekentoetsen geheel of gedeeltelijk ongeldig verklaarde.

Dit is fors hoger dan vorig jaar.  Toen ging het om 850 gevallen van ongeldig verklaard examenwerk. 

De benadeelde leerlingen mochten het examen opnieuw maken. Ze hielden daarbij het recht op een herkansing. Verreweg de meeste scholen nemen eindexamens op een zorgvuldige manier af.

Onnodige slordigheden

Onregelmatigheden ontstaan soms buiten de invloedsfeer van een school. Dan gaat het bijvoorbeeld om een stroomstoring of het onwel worden van een leerling. Maar nog te vaak zijn onregelmatigheden te wijten aan slordigheden van de school zelf. Bijvoorbeeld vanwege verkeerde hulpmiddelen, slechte ICT-voorzieningen, onjuiste exameninstructie, uitdelen van het verkeerde examen of onrust in de examenzaal. 

Inspecteur-generaal Monique Vogelzang hierover: “Er zijn dit jaar circa 1,2 miljoen examens afgenomen. Het overgrote deel van de leerlingen kan dus zonder problemen het examen afleggen. Maar soms lopen er dingen onnodig lopen mis. Meer zorgvuldigheid van scholen had een deel van de onregelmatigheden en daarmee ongeldigverklaringen kunnen voorkomen. De betrokken scholen worden er door ons op aangesproken, want dat kan en moet echt beter”. 

Onregelmatigheden door personeelslid school

Evenals vorig jaar waren er dit examenjaar vier meldingen van een redelijk vermoeden van een onregelmatigheid door toedoen van een personeelslid. De inspectie kwam voor alle vier meldingen tot het oordeel dat een personeelslid van een school verantwoordelijk kan worden gehouden voor de onregelmatigheid. Voor 23 leerlingen (in 2015: 7) moest daarom het werk geheel of gedeeltelijk ongeldig worden verklaard. De leerlingen kregen daarbij de gelegenheid het werk opnieuw te maken. 

Rekentoets

Hoewel 15% meer rekentoetsen werden afgenomen, is het aantal ongeldigverklaringen bijna verdubbeld. In 2016 ging het om 616 gevallen, terwijl het er in 2015 330 waren. Dit kwam vooral door de stroomstoringen en technische problemen die zich tijdens de afname voordeden, waardoor grote groepen leerlingen tegelijk niet verder konden met de rekentoets.

  2013 2014 2015 2016
Aantal onregelmatigheden en ongeldig verklaarde examens 2013-2016
Aantal gemelde onregelmatigheden nb nb nb 607
Schriftelijke examens 105 223 240 316
Digitale vmbo-examens en cspe-minitoets 85 1372* 280 411

- waarvan technische oorzaak

nb 127 173 328

- waarvan niet-technische oorzaak

nb 112 107 83
Rekentoets 230 95 330 616
Totaal 420 1690* 850 1343
  2013 2014 2015 2016
Meldingen onregelmatigheid personeelslid 1 8 4 4

- waarvan vastgesteld

- 6 1 4
Aantal gedeeltelijk ongeldig verklaard examenwerk - 123 7 22
Aantal geheel ongeldig verklaard examenwerk - 1 - 1
Totaal - 124 7 23
         
Meldingen onregelmatigheden cspe-praktijkdeel       3
Aantal gedeeltelijk ongeldig verklaard examenwerk       4
Totaal       4

* In 1133 gevallen betrof het hier een fout met de rekenmachine in het digitale examen Wiskunde KB. 

Meer cijfers en feiten zijn te vinden in de factsheet ongeldig verklaarde eindexamens voortgezet onderwijs 2016

Ongeldig verklaren van examens

Jaarlijks leggen in Nederland zo'n 200.000 leerlingen circa 1,2 miljoen eindexamens af. De Inspectie van het Onderwijs kan examens geheel of gedeeltelijk ongeldig verklaren. Dit doet zij als de examens op niet-regelmatige wijze zijn afgenomen (artikel 43 eindexamenbesluit). Het gaat hierbij niet om onregelmatigheden door toedoen van leerlingen zelf (bijvoorbeeld spieken): in die gevallen neemt de school zelf een maatregel tegen de leerling.