Doorlopende leerroute belangrijk voor beginnende eerstegraads leraren

Leraren hebben in hun eerstegraads lerarenopleiding veel vakkennis en vakdidactiek meegekregen. Zo geven zij aan in een onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs. Maar beginnende leraren hebben in de eerste jaren van hun carrière nog het een en ander bij te leren. Met goede ondersteuning kan voorkomen worden dat leraren al snel het vak verlaten.

Daarom pleit de inspectie voor een goede scholing en begeleiding van beginnende leraren. Lerarenopleidingen en scholen hebben daarbij behoefte aan een doorlopende leerroute voor leraren. Zo moet duidelijk worden wanneer van een leraar welke vaardigheden verwacht mogen worden. 

Zo'n vijftienhonderd studenten voltooien jaarlijks een eerstegraads lerarenopleiding, bij een hbo-masteropleiding of bij een universitaire lerarenopleiding (ulo). Studenten van de eerstegraads hbo-masteropleiding hebben vrijwel allemaal al een tweedegraads opleiding (hbo-bacheloropleiding) van vier jaar afgerond. Ze zijn al leraar en hebben vaak ook al veel werkervaring. Studenten bij een universitaire lerarenopleiding hebben eerder een vakbachelor of -master afgerond. De ulo richt zich specifiek op mensen die nog geen leraar zijn, voor veel ulo-studenten is dit een eerste kennismaking met het beroep van leraar.

Universitaire lerarenopleiding: een op de vijf voelt zich niet goed voorbereid op de praktijk

Afgestudeerden van de ulo zijn zeer tevreden over de stevige vakinhoudelijke basis die ze in hun studie hebben meegekregen. Twee derde van hen voelt zich voldoende voorbereid om les te geven. Een op de vijf voelt zich echter niet goed voorbereid op de praktijk. Zo zouden ze meer vaardigheden willen hebben om orde te houden of feedback te geven aan hun leerlingen. Een derde zegt onvoldoende te hebben geleerd om digitale leermiddelen te gebruiken of om toetsen te maken. Ook het omgaan met niveauverschillen in de klas of met leerlingen met gedragsproblemen vinden ze lastig.

Hbo-master: soms behoefte aan pedagogisch-didactische ondersteuning

De hbo-afgestudeerden zijn net als de ulo-afgestudeerden over het algemeen erg tevreden over de vakkennis en vakdidactiek die ze hebben meegekregen. 80 procent voelt zich voldoende voorbereid om les te geven in de bovenbouw van havo/vwo. Wel hebben ze soms behoefte aan extra ondersteuning op pedagogisch-didactisch vlak. Wat ze precies willen bijleren verschilt van student tot student. Het is belangrijk dat opleidingen en scholen op deze individuele behoefte inspelen.

Samenwerking is belangrijk

Lerarenopleidingen en scholen groeien steeds meer naar elkaar toe, bijvoorbeeld bij partnerschappen 'Opleiden in de School'. Veel studenten en medewerkers waarderen deze samenwerking. Het is echter niet vanzelfsprekend dat er goed contact is tussen de school en de lerarenopleiding. De samenwerking tussen hogescholen, universiteiten en scholen kan verder versterkt worden.

Het onderzoek

De vragenlijst is in de zomer van 2015 uitgezet. In totaal hebben 546 recent afgestudeerde leraren de vragenlijst ingevuld. Eerder deed de inspectie onderzoek onder beginnende leraren die een pabo of tweedegraads lerarenopleiding hebben gevolgd (Beginnende leraren kijken terug deel 1 en deel 2). De inspectie zal de onderzoeken onder afgestudeerden van pabo’s en lerarenopleidingen over een paar jaar herhalen om dan de effecten van maatregelen te kunnen waarnemen.