Inspectie van het Onderwijs - Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Zoeken

U bevindt zich op: Home > Onderwijs > Kinderopvang > Naleving door gemeenten > Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie

Bij het overzicht ‘Naleving wettelijke toezichttaken kinderopvang door gemeenten’.

Doel van publicatie

De Inspectie van het Onderwijs wil de uitvoering van het toezicht en de handhaving op de kinderopvang verbeteren in gemeenten waar dat nu niet (voldoende) het geval is. Dit doet zij onder meer door verbeterafspraken te maken met gemeenten en te publiceren welke gemeenten voldoen aan de wettelijke minimum eisen en welke niet.

Ondernemers in de kinderopvang overtreden nog te vaak de regels. Als de GGD-inspecties en de handhaving door de gemeente niet (goed) worden uitgevoerd, dan heeft dat geen effect op ondernemers. Daardoor blijven de overtredingen (en daarmee risico’s voor bijvoorbeeld de veiligheid van kinderen) bestaan.

Handhaving is belangrijke een taak van de gemeente. Zij is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de wettelijke verplichte GGD-inspecties en de handhaving van de kwaliteit van de kinderopvang, inclusief het registratieproces van kinderopvanginstellingen.

Historie

Al een aantal jaar beoordeelt de inspectie gemeenten op hun wettelijke taken. Over verslagjaar 2008 bleek wederom dat een meerderheid van de gemeenten een achterstand had bij de uitvoering van de toezicht- en handhavingtaken op de kwaliteit van de kinderopvang.

Naar aanleiding hiervan heeft de staatssecretaris van OCW medio 2009 de inspectie gevraagd individuele verbeterafspraken te maken met gemeenten die de uitvoering niet op orde hadden. In april 2011 besloot de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat de uitkomsten van de beoordeling door de inspectie van alle gemeenten openbaar worden gemaakt.Download het besluit (PDF 167kB).

Onderzoek bij een gemeente

De inspectie beoordeelt iedere gemeente in Nederland. Dit gebeurt op basis van jaarverslagen die de gemeente opstelt en op basis van informatie van de gemeente zelf. Gemeenten waarbij een risico aanwezig is dat ze achterblijven op de uitvoering van de handhaving, hebben prioriteit gekregen.

Taken van een gemeente

De kerntaken van toezicht en handhaving kinderopvang door de gemeenten waar de inspectie zich op richt, zijn:

  • handhaving op kinderopvanginstellingen
  • uitvoeren van wettelijk verplichte inspecties
  • bijhouden van het Landelijk Register Kinderopvang

Deze taken worden hieronder toegelicht.

Handhaving op kinderopvanginstellingen

Als de gemeente een inspectierapport van de GGD ontvangt waarin de GGD adviseert om te handhaven, dient de gemeente dit binnen een redelijke termijn op te pakken en een handhavingactie in te zetten. Indien een gemeente niet tot handhaving overgaat, moet ze de reden hiervoor onderbouwen.

Bij de inzet van handhaving moet duidelijk zijn hoeveel tijd een kinderopvanglocatie krijgt om te verbeteren. De gemeente moet nagaan welk resultaat de handhaving heeft. Zo wordt duidelijk of het tekort verholpen is of dat er vervolgacties nodig zijn.

Bij het uitvoeren van de handhaving is het belangrijk dat een gemeente het gemeentelijk handhavingsbeleid kinderopvang ook daadwerkelijk gebruikt. Dit instrument zorgt er onder meer voor dat gelijke ‘gevallen’ gelijk beoordeeld worden. Indien de handhaving niet op orde is en de gemeente niet beschikt over een actueel handhavingsbeleid, maakt de inspectie afspraken met de gemeenten om handhavingsbeleid vast te stellen.

Uitvoeren van wettelijk verplichte inspecties

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het (laten) uitvoeren van inspecties op de kwaliteit van de kinderopvang door de GGD. Deze verplichte onderzoeken moeten jaarlijks bij alle locaties worden uitgevoerd.

Bijhouden van het Landelijk register Kinderopvang

Het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) bevat gegevens over een kinderopvanglocatie. Tevens is via deze website het meest actuele GGD-inspectierapport van een kinderopvanglocatie te downloaden. Het LRK dient door iedere gemeente juist, volledig en tijdig te worden bijgehouden. Het LRK is namelijk voor de Belastingdienst de basis voor de toekenning van de kinderopvangtoeslag.Het register is ook de basis voor de GGD -inspecties en een hulpmiddel voor ouders bij de keuze van een kinderopvanginstelling.

Status van een gemeente

Na beoordeling van de Inspectie van het Onderwijs krijgt een gemeente de status A, B of C:

  • Status A – De gemeente leeft haar wettelijke taken na.

Dit betekent dat de gemeente voldoet aan de wettelijke minimum eisen voor uitvoering toezicht op en handhaving van kinderopvang.

  • Status B – De gemeente leeft haar wettelijke taken niet of onvoldoende na, maar werkt wel mee aan het maken en uitvoeren van verbeterafspraken tussen de inspectie en het college van B en W.

Dit betekent dat de gemeente (nog) niet voldoet aan de wettelijke minimum eisen voor uitvoering van toezicht op en handhaving van kinderopvang, maar wel bezig is om hier aan te gaan voldoen.

  • Status C – De gemeente leeft haar wettelijke taken niet of onvoldoende na en werkt niet of onvoldoende mee aan het maken en uitvoeren van verbeterafspraken tussen de inspectie en het college van B en W.

Dit betekent dat de gemeente niet voldoet aan de wettelijke minimum eisen voor uitvoering van toezicht op en handhaving van kinderopvang en dat zij niet meewerkt om hier wel aan te kunnen voldoen.

In het uiterste geval kan de inspectie de procedure ‘mogelijke Ernstige Tekortkomingen’ starten. De inspectie beoordeelt dan of sprake is van een mogelijke Ernstige Tekortkoming. Als dat het geval is, kan de minister de gemeente hierop aanspreken. De inspectie volgt de gemeente om te zien of deze actie onderneemt om weer aan de wet te gaan voldoen.

Wat zegt de status over de kwaliteit van kinderopvanglocaties binnen een gemeente?

De status van een gemeente geeft aan of de gemeente voldoet aan de wettelijke minimumeisen op het gebied van toezicht en handhaving op de kinderopvang. De status zegt dus niets over de kwaliteit van individuele kinderopvanglocaties. Die informatie is te vinden in de GGD-inspectierapporten, te vinden in Landelijk Register Kinderopvang.

Het LRK is voor ouders een belangrijke informatiebron om na te gaan hoe de GGD oordeelt over de kwaliteit van de kinderopvanglocatie.

De inspectie houdt tweedelijns toezicht op de kinderopvang. Dat wil zeggen dat zij kijkt naar de vraag of gemeenten hun taken en verantwoordelijkheden op het gebied van toezicht en handhaving op kinderopvang goed vervullen.

Gemeenten vergelijken

Gemeenten waar de uitvoering niet op orde is, zijn niet zonder meer met elkaar te vergelijken. Het aantal tekortkomingen, de aard en de oorzaak ervan maken dat de situatie in de ene gemeente kan verschillen van de andere gemeente. Ook de ernst van de tekortkoming kan per gemeente verschillen. De inspectie maakt dan ook verbeterafspraken op ‘maat’ met iedere gemeente.

Publicatie op internet

De Inspectie van het Onderwijs publiceert vanaf eind oktober 2011 de status van alle onderzochte gemeenten. Voordat een gemeente toegevoegd wordt aan het overzicht en voordat een wijziging plaatsvindt in de status wordt de gemeente geïnformeerd. Zij heeft dan drie weken de tijd om haar zienswijze kenbaar te maken.

In het overzicht is voor iedere gemeente de datum aangegeven waarop de inspectie de status van een gemeente bepaald heeft. Zij bevestigt deze status in een brief aan het college van B en W. Deze datum verschilt per gemeente, omdat niet alle gemeenten tegelijk zijn onderzocht.

Momentopname

De beoordeling door de inspectie is een momentopname. De status van een gemeente kan wijzigen als de gemeente na verbeterafspraken wel voldoet aan de wettelijke minimum eisen of daar juist niet meer aan voldoet. Toezicht houden en handhaven zijn dynamische processen en daarom onderhevig aan allerlei invloeden.
Indien de status van een gemeente wijzigt, verwerkt de inspectie dit binnen vijf werkdagen in het overzicht van gemeenten op haar website.

Voor de actuele stand van zaken van een verbetertraject binnen een gemeente kunt u contact opnemen met de gemeente. Er zijn gemeenten waarvan de inspectie de status nog moet bepalen. Deze gemeenten zijn nog niet opgenomen in het overzicht. Uiterlijk eind 2012 heeft de inspectie van iedere gemeente de status bepaald en op haar website gepubliceerd.

Afstemming met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten

De Inspectie van het Onderwijs heeft periodiek overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) over de voortgang van het project en de publicatie van de namen van de gemeenten op internet. De VNG biedt algemene ondersteuning aan gemeenten. Gemeenten kunnen zelf contact opnemen met de VNG voor specifieke ondersteuning.

Meer informatie?

Voor de actuele stand van zaken binnen een gemeente kunt u contact opnemen met de betreffende gemeente. Gemeenten die vragen hebben over hun status, kunnen contact (kinderopvang@owinsp.nl) opnemen met de Inspectie van het Onderwijs.

Stuur door